A
Tragedy of the Commons: The concept in which an individual will attempt to maximise its share of a commonly shared resource rather than attempting to conserve it for the benefit of all.
Η τραγωδία των Κοινών : Η έννοια στην οποία το άτομο θα επιχειρήσει να μεγιστοποιήσει την μερίδα του σε μια από κοινού μοιραζόμενη πηγή αντί να προσπαθήσει να την διατηρήσει προς όφελος όλων.
Tragedy of the Commons: När allmänna resurser förbrukas pga brist på stimulans och uppmuntran att nyttja dem på ett hållbart sätt.
EIA: Environmental Impact Assessment: A procedure for optimizing the planning and control of major development projects by assessing the likely impacts. This evaluation process is usually carried out by three parties, the Developer, the Public Authorities and the Planning Authorities.
E.I.A.: ΕΚΤIΜΗΣΗ ΠΕΡIΒΑΛΛΟΝΤIΚΩΝ ΕΠIΠΤΩΣΕΩΝ. Διαδικασία που αποβλέπει στη βελτιστοποίηση του σχεδιασμού και του ελέγχου των μεγάλων αναπτυξιακών έργων, με την εκτίμηση των πιθανών επιπτώσεων. Στην εκτίμηση αυτή συμμετέχουν κατά κανόνα τρείς φορείς : ο κύριος του έργου, οι αρμόδιες αρχές και το ενδιαφερόμενο κοινό.
Miljökonsekvensanalys: En process där man försöker optimera planneringstadiet och den framtida regleringen av stora verksamheter genom att göra en bedömning om projektets troliga effekter på miljön. Denna utvärderingsprocess upprättas i samråd med länsstyrelsen, andra myndigheter och enskilda intressenter.
abiotic : Refers to non-living substances, factors, environments.
ΑΒIOTIKOΣ: Αναφέρεται σε μή ζώντα περιβάλλοντα, ουσίες, παράγοντες.
abiotisk: Syftar på icke-levande substanser, faktorer och miljöer
abyss : The bottom of the deep oceans, with a depth greater than 2000 metres, representing one of the most constant marine biomes, with temperature between 02 and 22 C.
ΑΒΥΣΣΟΣ: Ο βυθός των βαθειών θαλασσών, όπου το βάθος είναι μεγαλύτερο από 2.000 μέτρα. Αντιπροσωπεύει έναν από τους σταθερότερους θαλάσσιους βιοχώρους, με θερμοκρασία μεταξύ 00 και 20 C.
djuphav: Djuphavens botten, på djup över 2000 meter, representerar ett av de mest konstanta marina biomen, med temperaturer mellan 00 och 20 C.
abyssobenthic: A flat area of the deep ocean floor beyond the continental slope and continental rise.
Αβυσσοβενθικός: Οργανισμοί που ζουν πάνω ή μέσα στα ιζήματα της αβύσσου.
djuphavsbotten: Djuphavsslätten. Plan område som sträcker sig vidare från kontinentaranden och kontinentalsluttningen.
abyssopelagic: Pelagic organisms living at water depths greater than 3000 metres.
Αβυσσοπελαγικός: Πελαγικοί οργανισμοί οι οποίοι ζουν σε βάθη μεγαλύτερα των 3000 μέτρων.
djuphavspelagial: Pelagiska organismer som lever under 3000 meters djup.
abrasion : The process of erosion by rubbing off or wearing away of surface material; attrition; often a scraped sample of mucus and/or epithelium.
ΕΚΤΡIΒΗ: Η φθορά λόγω τριβής της επιφάνειας ενός υλικού. ΑΠΟΞΕΣΜΑ: Δείγμα βλέννας και/ή επιθηλίου το οποίο έχει ληφθεί με ξύση της επιφανείας.
abrasion : Erosionsprocess där ytmaterial skrapas eller vittrar bort
absorption: (1) The uptake and assimilation of gases, liquids, and other matter by the skin, mucous membranes, and blood vessels. (2) The transfer of nutrients across cell membranes following digestion.
ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ: (1) Η πρόσληψη και αφομοίωση αερίων, υγρών και άλλων υλικών από το δέρμα, τις βλεννογόνους μεμβράνες και τα αιμοφόρα αγγεία. (2) Η μεταφορά θρεπτικών δια μέσου των κυτταρικών μεμβρανών κατά την πέψη.
absorption: (1) Upptag och assimilering av gaser, vätskor och annan materia av hud, membran och blodkroppar. (2) Transport av föda över cell membran efter nedbrytning.
relative abundance: The ratio of the number of individuals of a particular group to the total number of individuals, within a certain area, volume or community over a certain period of time.
Σχετική εγκατάλειψη : Ο λόγος του αριθμού των ατόμων μιας συγκεκριμένης ομάδας προς τον συνολικό αριθμό των ατόμων, σε μια δεδομένη περιοχή, όγκο ή κοινωνία και για δεδομένη χρονική περίοδο.
relativ abundans: Förhållandet mellan antalet individer i en speciell grupp och det totala antalet individer, inomett speciellt område, volym eller samhälle under en viss tidsperiod.
acid: A compound capable of transferring a hydrogen ion in solution. Acid solutions have a pH of less than 7. Acids are corrosive to metals. Acid-base balance (equilibria) is an important factor in the physiology of aquatic organisms.
ΟΞΥ: Ενωση ικανή να ελευθερώνει ιόντα υδρογόνου σε διάλυμα. Τα όξινα διαλύματα έχουν pH μικρότερο από 7. Tα οξέα διαβρώνουν τα μέταλλα. Η οξεο-βασική ισορροπία αποτελεί σημαντικό παράγοντα της φυσιολογίας των υδρόβιων οργανισμών.
syra: En förening som kan överföra en vätejon i lösning. Sura lösningar har ett pH lägre än 7. Syror korroderar metaller. Syra-bas balans (jämvikt) är en viktig faktor för akvatiska organismers fysiologi.
acidophilic: Thriving in an acidic environment.
ΟΞΕΟΦΙΛΟΣ: Αυτός που ευδοκιμεί (έχει επιτυχή ανάπτυξη) σε όξινο περιβάλλον.
syratålig: Föredrar sura miljöer.
acclimation : A process in which a specimen becomes adjusted to new circumstances such as being placed in water having different characteristics, such as different temperature or salinity, etc.
ΕΓΚΛIΜΑΤIΣΗ: Η διεργασία κατά την οποία ένα άτομο εξοικειώνεται με νέες συνθήκες όπως είναι η τοποθέτηση σε νερό που έχει διαφορετικά χαρακτηριστικά (π.χ. διαφορετική θερμοκρασία ή αλατότητα, κ.λ.π.).
acklimatisering: Den process där en organism anpassar sig till nya förhållanden, såsom vid placering i vatten med andra karakteristika, som annan temperatur eller salinitet etc.
acclimatization : The adaptation process to a new environment or different climatic conditions.
ΕΓΚΛIΜΑΤIΣΜΟΣ: Η διεργασία της προσαρμογής σε ένα νέο περιβάλλον ή σε διαφορετικές κλιματικές συνθήκες.
acklimatisering: Anpassning till en ny miljö eller annat klimat.
accumulation: A process whereby a chemical or element is concentrated in the environment or the tissue of an organism.
Απόθεση: Η διαδικασία κατά την οποία μια χημική ουσία ή ένα στοιχείο εναποτίθεται στο περιβάλλον ή στον ιστό ενός οργανισμού
ackumulering: Process varigenom en kemikalie eller ämne koncentreras i miljön eller vävnaden hos en organism.
adaptation: The process by which individuals (or parts of individuals), populations, or species change in form or function in order to better survive under given or changed environmental conditions. May also be used of the results of this process.
ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ: Η διεργασία με την οποία άτομα (ή τμήματα ατόμων), πληθυσμοί ή είδη μεταβάλλουν μορφή ή λειτουργία ούτως ώστε να επιβιώνουν καλύτερα σε δεδομένες ή μεταβαλλόμενες περιβαλλοντικές συνθήκες. Είναι επίσης και το αποτέλεσμα αυτής της διεργασίας.
adaptation: Den process där individer (eller delar av individer), populationer eller arter ändrar form eller funktion för ökad överlevnad under givna eller förändrade miljöbetingelser. Kan också användas för resultatet av denna process.
adhesion: (1) The union of two surfaces or structures which would otherwise be separate. Examples are visceral organs attached to the abdominal wall, the result of acute or chronic inflammation. (2) In microbiology: in nature, microorganisms often bind specifically or non-specifically to a substratum or to other cells; in some cases adhesion is known to be mediated by specialized microbial components or structures. Free-living microorganisms in aquatic habitats often adhere to submerged surfaces on, for
ΣΥΜΦΥΣΗ: (1)Η ένωση δύο επιφανειών ή δομών, που διαφορετικά θα ήταν χωρισμένες, παράδειγματα αποτελούν σπλαχνικά όργανα που προσφύονται στο κοιλιακό τοίχωμα, ως αποτέλεσμα οξείας ή χρόνιας φλεγμονής. (2) Στην μικροβιολογία: ορισμένοι μικροοργανισμοί συχνά συνδέονται ειδικά ή μη ειδικά με ένα υπόστρωμα ή με άλλα κύτταρα. Σε μερικές περιπτώσεις η σύμφυση είναι γνωστό ότι πραγματοποιείται με την παρεμβολή εξειδικευμένων μικροβιακών παραγόντων. Μικροοργανισμοί που ζούν ελεύθερα σε υδάτινα ενδιαιτήματα, προ-
adhesion: (1) Sammanförandet av två ytor eller strukturer som annars skulle vara separerade. Exempel är viscerala organs fäste till abdominalväggen, resultatet av akut eller kronisk inflammation. (2) I mikrobiologi: i naturen binder ofta mikroorganismer specifikt eller icke-specifikt till ett substrat eller till andra celler; i vissa fall kan vidhäftande medieras av specialiserade mikrobiella komponeneter eller strukturer. I akvatiska habitat är frilevande mikroorganismer ofta vidhäftade ytor på, till exe
DNA: Deoxyribonucleic acid; the primary genetic material of a cell. A polymer of the deoxyribo- nucleotides ; deoxyadenine triphosphate, deoxyguanine triphosphate, deoxycytosine triphosphate and deoxy- thymine triphosphate. Typically the polynucleotide chains occur in the form of a double helix. The sequence of nucleotide pairings in the chains is the basis of the genetic code (q.v). DNA molecules are the largest biologically active molecules known.
DNA: Δεοξυριβονουκλεïκό οξύ, Deoxyribonucleic Acid. Το πρωταρχικό γενετικό υλικό του κυττάρου, πολυμερές των δεοξυριβονουκλεοτιδίων της αδενίνης, της γουανίνης, της κυτοσίνης και της θυμίνης. Στην τυπική του μορφή περιέχει τις πολυνουκλεοτιδικές αλυσίδες υπό μορφή διπλής έλικας. Η αλληλουχία των νουκλεοτιδικών ζευγών στις αλυσίδες αποτελεί τη βάση του γενετικού κώδικα (βλ. λέξη). Τα μόρια του DNA είναι τα μεγαλύτερα γνωστά βιολογικώς ενεργά μόρια.
DNA: Deoxiribonukleinsyra; en cells primära genetiska material. DNA är en makromolekyl som består av nukleotider. Varje nukleotid består av en fosfatgrupp, en sockergrupp (deoxiribos) samt en av fyra möjliga heterocykliska kvävebaser: adenin (A), tymin (T), guanin (G) eller cytosin (C). Vanligtvis förekommer polynukleotidkedjorna som en dubbelhelix. Ordningsföljden mellan dessa nukleotidpar i kedjorna utgör grunden för den genetiska koden (q.v). DNA molekyler är de största biologiskt aktiva molekyler
adsorption: The attraction of ions or compounds to the surface of a solid; for example, soil colloids adsorb large amounts of ions and water.
ΠΡΟΣΡΟΦΗΣΗ : Η έλξη ιόντων ή ενώσεων στην επιφάνεια ενός στερεού π.χ. τα κολλοειδή του χώματος προσροφούν μεγάλες ποσότητες ιόντων και νερού.
adsorption: Attraktion av joner eller föreningar till fasta ytor; till exempel adsorberar jord kolloider stora mängder joner och vatten.
adult: Any animal that has attained full growth or is sexually mature that is not precocious.
ΕΝΗΛIΚΟ: Κάθε ζώο το οποίο έχει φτάσει σε πλήρη αύξηση ή είναι γεννητικά (σεξουαλικά) ώριμο. Το μή πρώϊμο.
adult: Alla djur som har uppnått full storlek eller är sexuellt mogen.
aerobic: (1) A condition or process where gaseous oxygen is present or required. (2) In microbiology: Pasteurs term for micro-organisms which grow only in the presence of gaseous oxygen; those which grow without it are anaerobic.
ΑEPOBIOΣ: (1) H κατάσταση ή η διεργασία κατά την οποία το αέριο οξυγόνο είναι παρόν ή απαιτούμενο (πρβλ. μεταβολισμός). 2) Στην μικροβιολογία όρος του Pasteur, για τους μικροοργανισμούς οι οποίοι αναπτύσσονται μόνο παρουσία αερίου οξυγόνου. Eκείνοι που αναπτύσσονται χωρίς αυτό ονομάζονται αναερόβιοι.
aerob: (1) Ett tillstånd eller process där syrgas finns närvarande eller krävs; se vidare metabolism. (2) I mikrobiologi: Pasteurs benämning på mikroorganismer som växer enbart i närvaro av syrgas; de som växer utan är anaeroba.
aphotic: The deeper parts of seas and lakes where light does not penetrate.
Αφωτη ζώνη: Τα βαθύτερα τμήματα των θαλασσών και λιμνών στα οποία δεν φτάνει ηλιακό φως.
afotisk: En djup zon i hav eller sjö, som saknar tillgång till solljus
anti-fouling agent: A collective term used for that group of compounds (coatings or paints), often containing metals, which are applied to structures and equipment to prevent attachment of fouling organisms; examples include tributyl tin TBT which is commonly used in shipping. Though these compounds have been used in many aquatic situations, their use in aquaculture is now regulated because of detrimental effects on molluscs as well as their accumulation in finfish, when used to treat cage netting. Other anti-foul
ΜΟΡΑΒΙΑ: Γενικός όρος που χρησιμοποιείται για ομάδα ενώσεων (επιστρώματα ή βαφές), που συχνά περιέχουν μέταλλα. Η επάλειψη με αυτές εμποδίζει την προσκόλληση της μαλούπας (βλ.λ) σε κατα- σκευές και άλλο εξοπλισμό που βρίσκεται μέσα στη θάλασσα. Παράδειγμα είναι το TBT (βλ.λ) που χρησιμοποιείται συχνά στα πλοία. Μολονότι αυτές οι ενώσεις έχουν χρησιμοποιηθεί σε πολλές εφαρμογές, η χρήση τους στις υδατοκαλλιέργειες υπόκειται σε πολλές χώρες σε περιοριστικούς κανονισμούς (ή απαγορεύεται) λόγω των βλα
båtbottenfärg: Generell benämning som används för att beskriva en grupp föreningar (beläggningar eller målarfärger), som ofta innehåller metaller, som aplliceras på föremål och utrustning för att hindra djur, t.ex. havstulpaner, och alger att växa på dem; tributylten TBT (q.v.) är en vanlig förening som används på båtbottnar med denna syfte. Fast dessa föreningar har använts vid många situationer i akvatiska miljöer, så har man börjat reglera deras användning inom akvakultur på grund av skadliga effekter på
agglutination: The clumping together of cells or other particles, for example, mobile bacilli, red blood cells, etc; for example, when mixing incompatible blood types.
ΣΥΓΚΟΛΛΗΣΗ ή ΟΡΟΣΥΓΚΟΛΛΗΣΗ: Συσσωμ- άτωση κυττάρων ή άλλων σωματιδίων, πχ. κινητών βακίλλων, ερυθροκυττάρων κ.λ.π. Παράδειγμα απο- τελεί επίσης η μείξη ομάδων αίματος που είναι ασύμβατες.
agglutination: När celler eller andra partiklar klumpar ihop sig, till exempel rörliga baciller, röda blodkroppar. etc; till exempel när man blandar inkompatibla blodgrupper.
aggregation: A society or group of conspecific organisms which have a social structure and consist of repeated members or modular units but with a low level of coordination, integration or genotypic relatedness.
ΣYNAΘPOIΣH: Κοινωνία ή ομάδα οργανισμών του ιδίου είδους, με κοινωνική δομή η οποία αποτελείται από όμοια μέλη ή αυτοτελείς μονάδες, που έχουν όμως ένα χαμηλό επίπεδο συντονισμού, κοινωνικής ένταξης ή γονοτυπικής συγγένειας.
aggregation: Ett samhälle eller en grupp av konspecifika organismer som har en social struktur och består av upprepade medlemmar eller modulära enheter men med en låg nivå av koordination, integrering eller genotypiskt släktskap.
ballast water: The water mass taken up by ships to balance their position while being loaded in harbours or while at sea. The water is taken on board in specially designed tanks distributed along the bottom, or located at the stern and aft of a ship. Several ship types have also top-wing tanks. It is estimated that about 12 billion tonnes of ballast water are annually transported intercontinentally. About 3000 fish and shellfish pathogens, parasites, toxic algae and human pathogens, many of which affect aquac
ΕΡΜΑ: Ποσότητα ύδατος η οποία χρησιμοποιείται στα πλοία ως αντίβαρο κατά τη φόρτωσή τους στα λιμάνια ή κατά τον πλου. Το νερό συσκευάζεται σε κατάλληλες δεξαμενές και τοποθετείται στον πάτο του πλοίου και προς την πρύμνη. Ορισμένα πλοία φέρουν ειδικές δεξαμενές για αυτό το σκοπό οι οποίες προεξέχουν στα πλευρά του σκάφους. Υπολογίζεται πως περίπου 12 δισεκατομμύρια τόνοι νερού το οποίο χρησιμοποιείται ως έρμα, μεταφέρεται ετησίως μεταξύ των ηπείρων. Μαζί με το νερό αυτό υπολογίζεται πως μεταφέρονται ε
barlastvatten: Vattenmassa som används för att ge fartyg erforderlig stabilitet när de lastas vid hamnar. Vattnet tas ombord genom speciella kärl som är belägna i fartygets skrov, för eller akter. Det beräknas att ungefär 12 miljarder ton barlastvatten transporteras globalt varje år. Ungefär 3000 olika fisk och skaldjurs patogener, parasiter, toxiska alger och mänskliga patogener förflytas genom barlastvatten.
cooling water: Coolant water from industrial processes, released into the environment at temperatures much higher than the ambient water, capable of causing thermal pollution.
Νερό ψύξης : Νερό που χρησιμοποιείται για την ψύξη σε βιομηχανικές διαδικασίες και το οποίο απελευθερώνεται στο περιβάλλον σε θερμοκρασίες υψηλότερες από το νερό του περιβάλλοντος και ικανό να προκαλέσει θερμική ρύπανση.
kylvatten: Kylvatten som används vid industriella processer och som släpps ut i miljön vid högre temperatur än det omgivande vattnet. Kan orsaka skador i miljön på grund av den höga temperaturen.
seawater, natural: All the known elements are probably dissolved in the oceans. Thus natural seawater contains elements known to be essential to marine organisms in addition to many others that do not serve any known biological function. These elements can be classified into two groups according to concentration: (a) major and (b) trace.
ΘΑΛΑΣΣIΝΟ ΝΕΡΟ, ΦΥΣIΚΟ: Ολα τα γνωστά στοιχεία είναι πιθανώς διαλυμένα στους ωκεανούς. Ετσι, το φυσικό θαλασσινό νερό περιέχει στοιχεία γνωστά ως απαραίτητα για τους θαλάσσιους οργανισμούς και ακόμα, πολλά άλλα που δεν εξυπηρετούν κάποια γνωστή βιολογική λειτουργία. Τα στοιχεία αυτά κατατάσσονται σε δύο ομάδες ανάλογα με την συγκέντρωσή τους: μείζονα στοιχεία και ιχνοστοιχεία.
navsvatten, naturligt: Alla grundämnen är till någon grad lösliga i vatten och bör därför förekomma i varierande halt i havsvatten. Endel är viktiga för havets organismer, andra fyller ingen känd biologisk funktion.
bilge water: Water which collects in the bilges of a ship (space in the hull on each side of the keel), usually derived from rainwater or waves breaking over the deck.
Νερά αμπαριού : Tο νερό το οποίο συλλέγεται στο κήτος ενός πλοίου στο διάστημα που υπάρχει δίπλα από την καρίνα και συνήθως προέρχεται από το νερό της βροχής ή από τα κύματα που καλύπτουν το κατάστρωμα.
slagvatten: Vatten som samlas i slaget på ett fartyg (rundningen på ett fartygs botten), och härstammar från regnvatten eller höga vågor.
freshwater: Water with 2 parts per thousand, or less, of dissolved salts.
ΓΛΥΚΟ ΝΕΡΟ: Νερό που περιέχει 2 ‰ ή και λιγότερο διαλυμένα άλατα.
sötvatten: Vatten som innehåller mindre än två tusendelar lösta salter.
brackish water: Water arising from mixing of salt water and fresh water and having a salinity of 0.50 to 17.0‰, commonly occurring in near-surface estuarine environments.
ΥΦΑΛΜΥΡΑ ΝΕΡΑ : Νερά που προέρχονται από ανάμειξη αλμυρών και γλυκών νερών και έχουν αλατότητα απο 0.50 έως 17‰. Συνήθως υφάλμυρα είναι τα επιφανειακά νερά στις εκβολές ποταμών και τις λιμνοθάλασσες.
brackvatten: Vatten som är en blandning av saltvatten och sötvatten och har en salinitet av 0.50 till 17.0%, påträffas vanligtvis vid ytan i miljöer nära flodmyningar.
ground water: Subsurface water occupying the zone of saturation. In a strict sense the term is applied only to water below the water table.
ΥΠΟΓΕΙΟ ΝΕΡΟ: Υπόγειο νερό της ζώνης κορεσμού. Υπό τη στενή έννοια, ο όρος αναφέρεται μόνο στο υπόγειο νερό κάτω από την ελεύθερη στάθμη.
grundvatten: Vattenmassa som befinner sig under ytan och ockuperar mättnadszonen. In a strict sense så aanvänds termen för att beskriva vatten som ligger under grundvattensnivån.
acute: Having a short and relatively severe course, e.g. acute toxicity, acute inflammation (inflammation in which progress is rapid and manifestations are immediate and pronounced).
ΟΞΥΣ : Αναφέρεται σε πάθηση με ταχεία εξέλιξη και σχετικά σοβαρές συνέπειες, π.χ. οξεία δηλητηρίαση, οξεία φλεγμονή (φλεγμονή της οποίας η εξέλιξη είναι γρήγορη και η εκδήλωση άμεση και καταφανής).
akut: Ha en kort och relativt allvarlig verkan, t. ex. akut toxicitet, akut inflammation (inflammation där utvecklingen är snabb och manifestationer är omedelbara och tydliga).
albinism: The absence or deficiency of pigmentation in animals.
ΑΛΦIΣMOΣ: Aπουσία ή ανεπάρκεια χρωστικών στα ζώα.
albinism: Frånvaro eller brist på pigmentering hos djur; se vidare felpigmentering.
alkalinity: A measure of the pH of water calculated as the number of milliequivalents of hydrogen ions that is neutralized by one litre at 200C. This neutralization is due to the combined effect of dissolved mineral (mainly CO2 and the anions of bicarbonates) and is usually expressed in equivalents concentration of calcium carbonate.
ΑΛΚΑΛIΚΟΤΗΤΑ: Μέτρο της οξύτητας (του pΗ) του νερού, το οποίο υπολογίζεται ως ο αριθμός των χιλιοστο-ισοδυνάμων των υδρογονοκατιόντων που εξουδετερώνονται από ένα λίτρο δείγματος στους 200C. Αυτή η εξουδετέρωση οφείλεται στην συνδυασμένη επίδραση των διαλυμένων ανόργανων ουσιών (κυρίως CO2 και ΗCΟ3).Συνήθως εκφράζεται σε ισοδύναμες συγκεντώσεις ανθρακικού ασβεστίου.
alkalinitet: Mått på vattens pH beräknad som antal milliekvivalenter vätejoner som neutraliseras av en liter vid 200C. Denna neutralisering sker av den kombinerade effekten av lösta mineral (huvudsakligen CO2 och bikarbonats anjoner) och uttrycks vanligen som motsvarande koncentration av kalciumkarbonat.
alkalinity, total: The term "total alkalinity" refers to the total concentration of bases in water expressed in milligrams per litre of equivalent calcium carbonate. Determination of alkalinity is carried out by titration to two end points; first, by titrating with standard acid to a phenolphthalein endpoint, and second by titration to a methyl orange endpoint. The total amount of acid used in the titration, expressed as equivalent calcium carbonate, represents the total alkalinity. The amount of acid require
ΑΛΚΑΛIΚΟΤΗΤΑ ΟΛIΚΗ : Ο όρος "ολική αλκαλι- κότητα" αναφέρεται στην ολική συγκέντρωση των βάσεων στο νερό και εκφράζεται σε χιλιοστόγραμμα ανά λίτρο ισοδυνάμου ανθρακικού ασβεστίου. Ο προσδιορισμός της αλκαλικότητας γίνεται με τιτλο- δότηση σε δύο τελικά σημεία. Το πρώτο τιτλο- δοτείται με ένα τυπικό οξύ σε ένα τελικό σημείο φαινολοφθαλεïνης και το δεύτερο τιτλοδοτείται σε ένα τελικό σημείο πορτοκαλόχροος του μεθυλ- αινίου. Η ολική ποσότητα του οξέος που χρησι- μοποιείται στην τιτλοδότηση, εκφρασμένη σε ισοδύναμο ανθ
alkalinitet, total: Termen "total alkanitet" refererar till den totala koncentrationen av baser i vattnet uttryckt i milligram per liter av motsvarande kalciumkarbonat. Bestämning av alkanitet utförs genom två titreringar; först titreras med en standard syra till fenolftalein, och sedan titreras till metyl orange. Den totala mängd syra som behövs för att titrera till fenolftalein (pH 8,3), uttryckt som motsvarande kalciumkarbonat, är fenolftalein alkaniteten.
fetch: In wave forecasting, the horizontal distance (in the direction of the wind) over which the wind blows.
ΔIΑΔΡΟΜΗ (ΑΠΟΣΤΑΣΗ ΔΡΑΣΗΣ ΑΝΕΜΟΥ) : Η οριζόντια απόσταση ( προς την φορά του ανέμου), επί της οποίας πνέει ο άνεμος που προκαλεί κυματισμό.
fetch: Vindens väglängd över öppet vatten till en viss plats.
aldehydes: Large class of chemical compounds derived from the primary alcohols by oxidation and containing the -CHO group.
ΑΛΔΕΫΔΕΣ: Μεγάλη κατηγορία χημικών ενώσεων που προέρχονται από τις πρωτοταγείς αλκοόλες με οξείδωση και που περιέχουν την ομάδα -CHO.
aldehyder: Stor grupp av kemiska föreningar som innehåller en -CHO grupp, och produceras av primära alkoholer genom oxidering.
allele: One of two or more alternative forms of a gene, each possessing a unique nucleotide sequence.
ΑΛΛHΛA ή AΛΛHΛOMOPΦA : Mια από τις δύο ή περισσότερες εναλλακτικές μορφές ενός γονιδίου. Kαθέ μία έχει μια μοναδική νουκλεοτιδική αλληλουχία.
allel: En av två eller fler alternativa gener, som var och en består av en unik nukleotidsekvens.
alga: Freshwater or marine chlorophyll-bearing plant (pl. algae), ranging in size from a few microns to many feet in length; single-celled, colonial, or filamentous without true leaf, root, or stem system.
ΦΥΚΟΣ : Χλωροφυλλούχο φυτό των γλυκών και θαλασσίων νερών. Τα φύκη έχουν μέγεθος από λίγα μικρά έως αρκετά μέτρα, είναι μονοκύτταρα, αποικιακά, ή νηματοειδή, χωρίς πραγματικό φύλλο, ρίζες ή αξονικό σύστημα.
alger: Sötvatten eller marin planta som innehåller klorofyll (pl. alger), varierar i storlek från några få mikroner till flera meter i längd; encelliga, kolonibildande eller filamentösa utan egentliga blad, rötter eller stam.
blue green algae: Cyanophyta, the only algae in which photosynthetic pigments are not localized in chromatoplasts and which do not have a nucleus. The pigments are masked by the blue pigment phycocyanin.
ΚΥΑΝΟΦΥΚΗ: Κυανόφυτα, τα μοναδικά φύκη στα οποία οι φωτοσυνθετικές χρωστικές δεν είναι εντοπισμένες στους χρωματοπλάστες και τα οποία δεν έχουν πυρήνα. Οι χρωστικές περιβάλλονται από κυανή χρωστική, την φυκοκυανίνη.
blågröna alger: Cyanofyta, den enda algen där fotosyntetiserande pigment inte är lokaliserade i kromatoplaster och inte har någon cellkärna. Pigmenten maskeras av den blåa pigmenten fycocyanin.
brown algae: Phaeophyceae; class of marine seaweed of the intertidal and shallow subtidal zones of more than 1500 species.
ΦΑΙΟΦΥΚΗ: Phaeophycae, ομοταξία θαλασσίων φυκών της παλιρροιακής και της ρηχής υποπαλιρροιακής ζώνης. Η ομοταξία περιλαμβάνει πάνω από 1500 είδη Πρβλ. Λαμιναριώδη.
brunalger: Phaeophyceae; klass av marina alger som lever i intertidala zoner och som innefattar fler än 1500 arter.
filamentous algae: Algae with a threadlike thallus.
ΝΗΜΑΤΟΕΙΔΗ ΦΥΚΗ: Φύκη με νηματοειδή θαλλό.
filamenösa alger: Alger med en trådlik bål.
seaweeds: Marine multicellular algae.
Φύκη: Θαλάσσια πολύκυτταρική Άλγη
sjögräs: Marina flercelliga alger.
green algae: Chlorophyta, the algae in which photosynthetic pigments are localized in chloroplasts with chlorophyll as the dominating pigment.
ΧΛΩΡΟΦΥΚΗ: Φύκη με φωτοσυνθετική ικανότητα. Διαθέτουν χλωροπλάστες που περιέχουν φωτοσυνθετικές χρωστικές με επικρατέστερη της χλωροφύλης (χλωρόφυτα).
grönalger: Klorofyta, alger som innehåller kloroplaster. Kloroplaster hyser fotosyntetiska pigment där klorofyll är den viktigaste.
algicides: Chemical agents which kill algae, e.g. copper sulphate. Although some herbicides, such as Diquat, Paraquat, or terbutryne, are also effective against certain algae, as are various general disinfectants such as chlorine in water supplies, they are not necessarily in all cases algicides.
ΦΥΚΟΚΤΟΝΑ: Χημικοί παράγοντες, οι οποίοι εξωντόνουν τα φύκη π.χ. θειïκός χαλκός. Μολονότι ορισμένα βοτανοκτόνα (π.χ. Diquat, Paraquat, Terbutryne) είναι αποτελεσματικά για την κατα- πολέμηση ορισμένων φυκών όπως είναι επίσης και διάφορα γενικά απολυμαντικά (π.χ. διαλύματα χλωρίνης οι ουσίες αυτές δεν είναι σε όλες τις περιπτώσεις φυκοκτόνα).
algicid: Kemiskt medel som dödar alger, t ex kopparsulfat. Trots att några herbicider, som Diquat, Paraquat eller terbutryne, också verkar effektivt på vissa alger, så även vissa generella desinfektionsmedel som klor i vatten, så är de inte nödvändigtvis alltid algicider.
alien: Non-native; a species occurring in an area to which it is not native; non-indigenous.
ΑΛΛOXΘON : Mη αυτόχθον. Eίδος που υπάρχει σε μια περιοχή στην οποία δεν είναι αυτόχθον (γηγενές). Mη ιθαγενές είδος.
främmande art: Inte inhemsk; en art som förekommer i ett område där den inte är inhemsk; inte ursprunglig.
feeding: (1)The supplying of organisms with food. (2) The consuming of food by organisms.
ΔIΑΤΡΟΦΗ: (1) Η παροχή τροφής προς τους οργανισμούς. (2) Η κατανάλωση τροφής από τους οργανισμούς.
utfodra: (1)Tillförsel av mat till organsimer (2) Matkonsumption hos organismer.
deposit feeding: Feeding strategy of benthic animals, in which organisms ingest plant and animal debris from, on or under the sediment surface.
ΙΖΗΜΑΤΟΦΑΓIΑ : Στρατηγική διατροφής βενθικών ζώων, κατά την οποία οι οργανισμοί τρέφονται με φυτικά και ζωϊκά τρίμματα τα οποία βρίσκονται στην επιφάνεια του ιζήματος ή κάτω από αυτή.
nedfallsätare: Födostrategi hos bentiska djur, där organismer intar organiska partiklar, på eller under subsratytan.
food: Source of energy-providing nutrients (carbohydrates, proteins, fats), vitamins and minerals, necessary in order for metabolism to function.
ΤΡΟΦΗ: Πηγή θρεπτικών στοιχείων που παρέχουν ενέργεια (υδατάνθρακες, πρωτεϊνες, λίπη), βιταμινών και ανοργάνων αλάτων. Τα συστατικά αυτά είναι απαραίτητα για τη λειτουργία του μεταβολισμού.
föda: Källa av energigivande näringsämnen (kolhydrater, proteiner, fettämnen), vitaminer och mineraler, som är nödvändig för en fungerande metabolism.
allopatric: Used of populations, species or taxa occurring in separate geographical areas.
ΑΛΛOΠATPIOΣ : O όρος χρησιμοποιείται για πληθυσμούς, είδη ή τάξα που βρίσκονται σε διαχωρισμένες γεωγραφικές περιοχές
allopatrisk: Används för populationer, arter eller taxa som förekommer i geografiskt skilda områden.
alluvium: A type of soil, the constituents of which have been transported in suspension by flowing water and subsequently deposited by sedimentation.
ΠPOΣXΩΣH ή AΛΛOYBION: Tύπος εδάφους, τα συστατικά του οποίου έχουν μεταφερθεί εν αιωρήσει από την ροή του νερού και στη συνέχεια εναποτέθηκαν με την μορφή ιζήματος.
alluvialjord: En sorts jord, vars beståndsdelar har blivit transporterade i suspension av flödande vatten och därefter deponerats genom sedimentation
amphiatlantic: Occurring on both sides of the Atlantic ocean.
Αμφιατλαντικός : Εμφανίζεται και στις δύο ακτές του Ατλαντικού Ωκεανού.
amfiatlantisk: Något som sker på båda sidor om atlanten.
ambient: Referring to environmental conditions surrounding an organism; for example, ambient temperature.
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟN: Αναφέρεται στις εγγύτερες φυσικοχημικές και οικολογικές συνθήκες στις οποίες ζει και αναπαράγεται ένας οργανισμός (π.χ. περιβάλλουσα θερμοκρασία).
omgivande: Hänvisar till miljöförhållanden som omger en organism, till exempel omgivningens temperatur
environment: All the external or internal factors or conditions supporting or influencing the existence or development of an organism or assemblages of organisms.
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ: Το σύνολο των εξωτερικών ή εσωτερικών παράγοντων ή καταστάσεων που στηρίζουν ή επηρεάζουν την ύπαρξη ή την ανάπτυξη ενός οργανισμού ή συναθροίσεων οργανισμών.
miljö: Alla externa och interna faktorer eller förhållanden som underhåller och påverkar existensen eller utvecklingen hos en organism eller en samling organismer.
amino acid: Class of organic compounds containing at least one carboxyl group and one amino group: the alpha-amino acids RCH NH2 COOH are fundamental constituents of living matter which combine together to make protein molecules. Twenty amino acids are coded for in DNA and several others are modifications of these. Non-essential amino acids are synthesized by the organism, whereas essential amino acids must be present in the diet.
ΑΜIΝΟΣΑ: Κατηγορία οργανικών ενώσεων που περιέχουν τουλάχιστον μια καρβοξυλική ομάδα και μια αμινοομάδα: τα άλφα-αμινοξέα RCΗ ΝΗ2 CΟΟΗ, είναι θεμελιώδη συστατικά της ζώσας ύλης, και συνδυάζονται για να σχηματίσουν πρωτεϊνικά μόρια. Εικοσιδύο αμινοξέα κωδικοποιούνται από το DNA και ένας αριθμός άλλων είναι μετασχημ- ατισμοί αυτών. Τα μη βασικά αμινοξέα συνθέτονται από τον οργανισμό, ενώ τα βασικά αμινοξέα πρέπει να περιέχονται στη δίαιτα.
aminosyra: Klass av organiska föreningar som innehåller åtminstone en karboxylgrupp och en aminogrupp: alfa-aminosyrorna RCH NH2 COOH är fundamentala beståndsdelar i levande organismer som kan kombineras och bilda proteinmolekyler.Tjugo aminosyror finns kodade i DNA och flera andra är modifikationer av dessa. Icke-essentiella aminosyror syntetiseras av en organism medan de essentiella aminosyrorna måste finnas representerade i dess diet.
ammonia: Total Ammonia is a general term referring to NH4+ and NH3 combined. In the earlier literature the term "ammonia" is frequently used by many authors, but its use is not recommended for future application without the identification of its ionic speciation.
ΑΜΜΩΝIΑ: Ολική Αμμωνία είναι γενικός όρος που αναφέρεται στο συνδυασμό ΝΗ4+ και ΝΗ3. Στην παλαιότερη βιβλιογραφία, ο όρος "αμμωνία" έχει συχνά χρησιμοποιηθεί από πολλούς συγγραφείς, αλλά δεν συνιστάται για μελλοντική χρήση χωρίς τον προσδιορισμό του τύπου των ιόντων. Αμμώνιο: είναι ειδικός όρος για το ιόν ΝΗ4+, το οποίο είναι η ιονισμένη μορφή της αμμωνίας. Μοριακή Αμμωνία ή Αέριος Αμμωνία: είναι ειδικός όρος για το διαλυμένο αέριο ΝΗ3. Α
ammoniak: Total ammoniak är en generell benämning för kombinationen av NH4+ och NH3. I tidigare litteratur användes benämningen "ammoniak" flitigt av många författare, men dess användning är inte rekommenderad för framtida bruk utan att ha fastställt den joniska specificeringen.
ammonification: The production of ammonia through the bacterial decomposition of nitrogenous organic material.
ΑΜΜΩΝIΟΠΟIΗΣΗ: Παραγωγή αμμωνίας με βακτηριακή αποσύνθεση του αζωτούχου οργανικού υλικού.
ammonifikation: Produktionen av ammoniak genom bakteriell nedbrytning av kväveinnehållande organiskt material.
amorphous: Without shape; non-crystalline.
ΑΜΟΡΦΟΣ: Χωρίς σχήμα, μη κρυσταλλικός.
amorf: Utan form; icke kristallin.
sample: A representative part of a larger unit used to study the properties of the entire unit. For example, a portion or quantity of a population, individual, organ, tissue or liquid.
ΔΕIΓΜΑ : Αντιπροσωπευτικό τμήμα μιας μεγαλύτερης μονάδας, χρησιμοποιούμενο για την μελέτη των ιδιοτήτων της. Για παράδειγμα τμήμα ή μέρος ενός πληθυσμού, ατόμου, οργάνου, ιστού, ή υγρού. Πρβλ. επίσης Δείγμα νερού, τυχαίο δείγμα.
prov: En representativ del av en större enhet som används för att studera den stora enheten.
random sample: A sample determined in such a way that all the individuals in a selected population have an equal chance of being selected.
ΤΥΧΑΙΟ ΔΕΙΓΜΑ: Δείγμα η λήψη του οποίου είναι καθορισμένη κατά τρόπο ώστε όλα τα άτομα του πληθυσμού να έχουν την ίδια πιθανότητα να συλλεγούν στο δείγμα.
slumpmässigt urval: En provtagnings metod som innebär att alla individer i en population har lika stor chans att bli valda.
water sample: This term denotes a portion of the water of interest when it has been transferred from a sampling point in a water-body to another position where either analysis is started or one or more "samples for analysis" are prepared.
ΔΕIΓΜΑ ΝΕΡΟΥ: Ποσότητα νερού που λαμβάνεται από ένα σημείο δειγματοληψίας. Το δείγμα νερού αναλύεται απ ευθείας ή χρησιμεύει για την παρασκευή περισσοτέρων "δειγμάτων προς ανάλυση".
vattenprov: Ett vattenprov som tagits i ett vattenoråde för undersökning och analys på ett annat ställe.
sampling: The process consisting of choosing elements of a population in order to form a subset of that population known as a sample.
ΔΕIΓΜΑΤΟΛΗΨIΑ: Διαδικασία επιλογής στοιχείων ενός πληθυσμού με σκοπό την δημιουργία ενός υποσυνόλου αυτού του πληθυσμού, γνωστού ως δείγμα.
provtagning: Uttagning av en mindre del av ett objekt (kroppsvävnad, varuparti etc.), vars kvalitet eller kvantitativa egenskaper man vill bestämma:
amplitude: The magnitude of a half-cycle displacement or a wavelike fluctuation as measured from its mean or equilibrium value. The amplitude of an ocean wave is half its trough-to-crest height, or the height from the still water level to the wave crest; in the case of the tide, amplitude equals half the range.
ΠΛΑΤΟΣ: Η μετατόπιση που αντιστοιχεί στην ημιπερίοδο μιας ταλάντωσης, μετρούμενη από την θέση ισορροπίας. Το πλάτος ενός θαλάσσιου κύματος ισούται προς το ήμισυ της απόστασης από την κοιλία στην κορυφή του κύματος ή προς το ύψος από το επίπεδο του ήρεμου νερού, έως την κορυφή του κύματος. Στην περίπτωση της παλίρροιας, το πλάτος είναι ίσο με το ήμισυ του εύρους.
amplitud: Storleken på den maximala avvikelsen från ett medelvärde hos en periodisk funktion eller svängning. Amplituden hos en havsvåg definieras som maximala utslaget mellan två passager av medelnivån.
tidal range: The difference in height between consecutive high and low waters. The mean range is the difference in height between mean high water and mean low water. The great diurnal range or diurnal range is the difference in height between mean higher high water and mean lower low water. Where the type of tide is diurnal the mean range is the same as the diurnal range.
ΕΥΡΟΣ ΠΑΛIΡΡΟIΑΣ: Η διαφορά ύψους μεταξύ πλήμμης και ρηχίας. Το μέσο εύρος είναι η διαφορά ύψους μεταξύ μέσης πλήμμης και μέσης ρηχίας. Το ημερήσιο εύρος είναι η διαφορά ύψους μεταξύ μέσης ανωτέρας πλήμμης και μέσης κατωτέρας ρηχίας. Οπου η παλίρροια είναι ημερήσιου τύπου, το μέσο εύρος ισούται με το ημερήσιο εύρος.
tidvattensomfattning: Skillnaden i höjd mellan, på varandra följande, hög- och lågvatten.
mean range of tide: The difference in height between mean high water and mean low water.
ΜΕΣΟ ΕΥΡΟΣ ΠΑΛΙΡΡΟΙΑΣ: Η διαφορά της στάθμης μεταξύ μέσης πλήμμης και μέσης ρηχίας.
medellågvattennivå: Skillnaden i höjd mellan medelhögvatten och medellågvatten.
anadromous: Describing aquatic animals such as most salmonids, sturgeons and certain members of the family Clupeidae which mature and live most of their lives in the sea, but return to freshwater to breed and spawn.
ΑΝΑΔΡΟΜΟΣ: Ο όρος αναφέρεται σε υδρόβια ζώα όπως τα περισσότερα σολομοειδή, μουρούνες, και ορισμένα μέλη της οικογένειας Clupeidae, τα οποία ζουν το μεγαλύτερο τμήμα της ζωής τους και ωριμάζουν στην θάλασσα, αλλά επιστρέφουν στα γλυκά νερά για να ζευγαρώσουν και να γεννήσουν τα αυγά τους (πρβλ. κατάδρομος και διάδρομος).
anadroma: Beskriver akvatiska djur som de flesta laxfiskar, störar och vissa medlemmar ur familjen Clupeidae, som utvecklas och lever en stor del av sitt liv i havet men återvänder till sötvattensmiljöer för att fortplanta sig.
anaerobic: Referring to a condition or process where gaseous oxygen is not present or not necessary.
ΑΝΑΕΡΟΒIΟΣ: Αναφέρεται σε κατάσταση ή διεργασία κατά την οποία δεν υπάρχει ή δεν απαιτείται αέριο οξυγόνο.
anaerob: Refererar till ett tillstånd eller en process där gasformigt syre inte finns närvarande eller är nödvändigt.
cost-benefit analysis: A technique used to evaluate and distinguish between alternative investment proposals.
Ανάλυση μέγιστου κέρδους : Μια τεχνική που χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση και διαφοροποίηση μεταξύ των διαφόρων επενδυτικών προτάσεων.
kostnads-nyttoanalys : Metod som används för att beräkna kostanden och skilja mellan olika investeringsförslag.
cluster analysis: A statistical method that groups samples based on a set of highly correlated variables.
Κυτταρική ανάλυση : Μια στατιστική μέθοδος που συγκεντρώνει δείγματα και βασίζεται σε ένα σύνολο συσχετισμένων μεταβλητών.
klusteranalys: Statistisk metod där korrelationer mellan vissa variabler används för att gruppera stickprover.
analysis of variance: A statistical analysis in which multisample comparisons are performed through partitioning of sources of the total variation. This procedure is used for evaluating the equality of means of a series of samples by testing if they are drawn from populations having the same distribution, through comparing the ratio (F-tests) of components of the total variation. These estimates are derived from the overall variance between and within all subsamples. Commonly referred to as ANOVA.
ΑΝΑΛΥΣΗ ΔIΑΣΠΟΡΑΣ: Στατιστική μέθοδος για την σύγκριση ενός μεγάλου αριθμού δειγμάτων μεταξύ τους. Η μέθοδος χρησιμοποιείται για να διαπιστωθεί η ισότητα των μέσων όρων ομάδων δειγμάτων, εκτιμώντας την συμβολή διαφόρων πηγών διασποράς στην ολική διασπορά (F-test). Η μέθοδος ελέγχει αν τα δείγματα έχουν ληφθεί από πληθυσμούς που έχουν την ίδια κατανομή. Οι εκτιμήσεις αυτές βασίζονται στην ολική διασπορά εντός και μεταξύ των ομάδων δειγμάτων (μέθοδος ANOVA).
variansanalys: A statistical analysis in which multisample comparisons are performed through partitioning of sources of the total variation. This procedure is used for evaluating the equality of means of a series of samples by testing if they are drawn from populations having the same distribution, through comparing the ratio (F-tests) of components of the total variation. These estimates are derived from the overall variance between and within all subsamples. Commonly referred to as ANOVA.
principal component analysis: A statistical analysis method for determining the variables that explain the observed variation. In this method, the axes of multi-dimensional space are transformed so that the first axis explains the maximum amount of variance, the second axis explains the maximum remaining variance, and so forth.
Ανάλυση πρωτογενούς υλικού : Μια μέθοδος στατιστικής ανάλυσης για τον καθορισμό των μεταβλητών που επεξηγούν την παρατηρούμενη διαφοροποίηση. Σε αυτή τη μέθοδο οι άξονες του πολυδιάστατου χώρου μετασχηματίζονται, ώστε ο πρώτος άξονας να εκφράζει τη μέγιστη ποσότητα διαφοροποίησης, ο δεύτερος άξονας εκφράζει τη μέγιστη υπολειπόμενη διαφοροποίηση κ.ο.κ.
Principal Component Analysis: En statistisk analysmetod för att bestämma vilken variabel som är ansvarig för en observerad variation.
multivariate analysis: In statistics a group of techniques for the simultaneous analysis of more than one independent variable, including analysis of variance and of covariance, regression and correlation methods.
ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΛΥΜΕΤΑΒΛΗΤΩΝ : Ομάδα τεχνικών στην στατιστική γιά την ταυτόχρονη ανάλυση περισσοτέρων της μίας ανεξάρτητων μεταβλητών. Περιλαμβάνει την ανάλυση διακυμά- νσεων και συνδιακυμάνσεων, την παλινδρομική ανάλυση και την συσχέτιση.
multivariataanalys: Statistiska metoder för beskrivning, inte sällan grafisk, och analys av mångdimensionella datamängder. Inkluderar bl a ANOVA, regressinons- och korrelationsanalyser.
univariate analysis: The analysis of one character or variable at a time.
Μονομεταβλητή ανάλυση : Η ανάλυση ενός χαρακτήρα ή μεταβλητής σε μια χρονική στιγμή.
envariats analys: Analysen av en karaktär eller variabel vid en tidpunkt.
androgens: Male sex hormones in vertebrates; hormones of steroid nature, which promote male secondary sexual characteristics; important examples are testosterones and the less active androsterones.
ΑΝΔΡΟΓΟΝΑ: Αρσενικές φυλετικές (σεξουαλικές) ορμόνες των σπονδυλωτών. Πρόκειται για στεροειδείς ορμόνες, οι οποίες προάγουν τα αρσενικά δευτερογενή χαρακτηριστικά. Σημαντικά παραδείγματα αποτελούν οι τεστοστερόνες και οι λιγότερο ενεργές ανδροστερόνες.
androgener: Manliga könshormoner hos vertebrater; hormoner som har steroid egenskaper, som bidrar till utvecklingen av sekundära manliga könsegenskaper; viktiga exempel är testosteroner och de mindre aktiva androsteroner
annelids: Large group of segmented worms.(e.g. polychaetes). They are soft-bodied elongated animals with well-marked metameric segmentation. Annelids have a coelom, a blood system, nephridia and a central nervous system.
ΔΑΚΤΥΛIΟΣΚΩΛΗΚΕΣ : Μεγάλη ομάδα σκωλήκων με μεταμέρεια (π.χ. πολύχαιτοι). Είναι ζώα επιμηκυσμένα με μαλακό σώμα και ευδιάκριτη μεταμέρεια. Οι δακτυλιοσκώληκες έχουν κοίλωμα, κυκλοφοριακό σύστημα, νεφρίδια και κεντρικό νευρικό σύστημα.
annelider: Stor grupp av segmenterade maskar (t.ex polychaeter). De är långsträckta djur med mjuka kroppar och med tydlig metameriskt segmentering. Annelider har ett coelom, blodsystem, nefridier och ett centralt nervsystem.
amphibiotic: (1) Having aquatic larval stages and terrestrial adults. (2) Used of a microorganism participating in a symbiotic relationship with a given host that can act either parasitically or mutualistically.
ΑΜΦIΒIΟΣ: (1) Οργανισμός που έχει υδρόβια νυμφικά στάδια και χερσαία ενήλικα άτομα. ΑΜΦIΒIΟΤIΚΟΣ: (2) Χρησιμοποιείται και για έναν μικροοργανισμό που συμμετέχει σε μια συμβιωτική σχέση με ένα συγκεκριμένο ξενιστή ο οποίος μπορεί να δρα είτε παρασιτικά είτε αμοιβιωτικά.
amfibiotisk: (1) Med akvatiska larvstadier och terrestra adulter. (2) Used of a microorganism participating in a symbiotic relationship with a given host that can act either parasitically or mutualistically.
amphidromous: Used to describe those fishes whose migration from fresh water to the sea or vice-versa is not for the purpose of breeding but occurs regularly at other stages of the life cycle. In amphidromous species occupation of fresh and marine waters varies widely, and the key point is that the migration is not for the purpose of breeding, but is typified by a return migration of well-grown juveniles, which continue to feed and grow for months or even years prior to maturation and breeding.
ΑΜΦIΔΡΟΜΑ: Ψάρια που μεταναστεύουν απο το γλυκό νερό, στην θάλασσα και αντίθετα, όχι για αναπαραγωγή, αλλά για λόγους που σχετίζονται με άλλα στάδια του κύκλου ζωής τους. Στα αμφίδρομα ψάρια, η χρονική περίοδος που βρίσκονται στα γλυκά ή θαλάσσια νερά ποικίλλει ευρέως. Το κύριο χαρακτηριστικό αυτού του είδους μετανάστευσης είναι ότι αυτή δεν συμβαίνει για λόγους αναπαραγωγής, αλλά χαρακτηρίζεται από μετακίνηση καλά ανεπτυγμένων νεαρών ψαριών, τα οποία συνεχίζουν να τρέφονται και να αυξάνονται επί μήνες ή
amfidrom: Används för att beskriva de fiskar där migrationen från sötvatten till havet (eller vice-versa) inte sker med fortplantning som syfte utan sker istället regelbundet vid flera livsstadier.
ANOVA: Analysis of variance: a statistical analysis in which multisample comparisons are performed through partitioning of sources of the total variation. This procedure is used for evaluating the equality of means of a series of samples by testing if they are drawn from populations having the same distribution, through comparing the ratio (F-tests) of components of the total variation. These estimates are derived from the overall variance between and within all subsamples.
ANOVA : ΑNAΛYΣH ΔIAΣΠOPAΣ. Στατιστική μέθοδος για την σύγκριση ενός μεγάλου αριθμού δειγμάτων μεταξύ τους. Η μέθοδος χρησιμοποιείται για να διαπιστωθεί η ισότητα των μέσων όρων ομάδων δειγμάτων, εκτιμώντας την συμβολή διαφόρων πηγών διασποράς στην ολική διασπορά (F-test). Η μέθοδος ελέγχει αν τα δείγματα έχουν ληφθεί από πληθυσμούς που έχουν την ίδια κατανομή. Οι εκτιμήσεις αυτές βασίζονται στην ολική διασπορά εντός και μεταξύ των ομάδων δειγμάτων (μέθοδος ANOVA).
ANOVA: Metod att, via en uppdelning av det statistiska materialets totala variation på komponenter, signifikanspröva skillnader mellan medelvärdena för flera grupper av t.ex. människor, jordstycken, föremål osv. som utsätts för olika behandlingar i en eller flera faktorer (”avseenden”).
anoxia: Oxygen deficiency in the blood cells or tissues of the body in such degree as to cause psychological and physiological disturbances. Anoxia may result from a scarcity of oxygen in the medium or from an inability of the body tissue to absorb oxygen under conditions of low ambient pressure.
ΑΝΟΞIΑ: Ανεπάρκεια οξυγόνου στα κύτταρα του αίματος ή στους ιστούς του σώματος, σε βαθμό ώστε να προκαλεί φυσιολογικές και ψυχολογικές διαταραχές. Η ανοξία οφείλεται είτε σε έλλειψη οξυγόνου στο μέσον είτε σε αδυναμία του σωματικού ιστού να απορροφήσει οξυγόνο όταν η μερική του πίεση είναι χαμηλή. Βλ. υποξία.
anoxi: Syrebrist i blodcellerna eller kroppsvävnad på en nivå som kan skapa psykologiska och fysiologiska störningar. Anoxia kan resultera genom brist på syre i omgivningen eller från en oförmåga av kroppsvävnaden att absorbera syre när det omgivande lufttrycket är lågt.
anoxic: Devoid of oxygen.
ΑΝΟΞIΚΟΣ: Χωρίς οξυγόνο.
anoxisk: Syrefri.
antagonism: Refers to a condition wherein two or more agents produce a lesser effect than would be predicted from the sum of the individual effects. Ant. synergism.
ΑΝΤΑΓΩΝIΣΜΟΣ (ΑΝΤΑΓΩΝIΣΤIΚΗ ΔΡΑΣΗ): Αναφέρεται σε μια κατάσταση όπου δύο ή περισσότεροι παράγοντες παράγουν μικρότερο αποτέλεσμα, απ ότι προβλέπεται από το άθροισμα των αποτελεσμάτων τους (το αντίθετο του συνεργατισμού).
antagonism: Syftar på ett tillstånd vari två eller fler ämnen producerar en mindre effekt än det som förväntas utifrån summan av deras individuella effekter. Ant. synergism.
foreshore: (1) The part of the shore lying between the crest of the seaward berm (or the upper limit of wave wash as high tide) and the ordinary low water mark, that is ordinarily traversed by the uprush and backrush of the waves as the tides rise and fall. (2) Within a typical beach profile, the zone between mean high water and mean low water; also used of the upper intertidal zone that is covered only by exceptional spring tides. (3) The strip of land forming the margin of a lake. Use of the foreshore
ΠΡΟΒΥΘΙΣΜΑ (ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΦΑΡΑΓΓΙ): Βαθύ, επίμηκες ωκεανικό κοίλωμα, που βρίσκεται μπροστά από μια ορεινή χερσαία περιοχή. Πρόκειται για τάφρο, αν έχει απότομες πλευρές, και για λεκάνη, αν έχει πλευρές με ελαφρή κλίση.
strand: (1) Kustdel som ligger mellan toppen på strandvallen (eller övre gränsen av högvattnet) och lågvattensgränset och är vanligtvis den del av stranden som bearbetas av vågor (2) På en vanlig strand är det zonen mellan hög- och lågvattenmärkerna (3) Kanten på en sjö.Use of the foreshore may be the subject of regulatory restrictions.
antibiotic: (1) Originally, any microbial product which, in low concentrations (of the order of µg/ml), can inhibit or kill (susceptible) microorganisms. (2) Currently, antibiotic is generally used to refer to natural semi-synthetic and wholly synthetic anti- microbial compounds which are effective at low concentrations. In aquaculture antibiotics are usually administered as chemotherapeutic agents; in nature many or all antibiotics may have important ecological roles. Within the microorganism a gi
ΑΝΤIΒIΟΤIΚΟ: (1) Σύμφωνα με τον αρχικό ορισμό κάθε μικροβιακό παράγωγο, το οποίο σε χαμηλές συγκεντρώσεις (της τάξεως μg/ml), αναστέλλει ή σκοτώνει (ευάλωτους) μικροοργανισμούς. (2) Σήμερα, ο όρος "αντιβιοτικό" χρησιμοποιείται γενικά για ημι-συνθετικές ή πλήρως συνθετικές αντιμικροβιακές ενώσεις, οι οποίες είναι αποτελεσματικες σε χαμηλές συγκεντρώσεις. Στην ιχθυοκαλλιέργεια τα αντιβιοτικά χρησιμοποιούνται ως χημειοθεραπευτικοί παράγοντες. Περιστασιακά, ορισμένα αντιβιοτικά χρησιμοποιούνται για μη-θεραπευτ
antibiotika: Generell benämning som används för att beskriva en grupp föreningar (beläggningar eller målarfärger), som ofta innehåller metaller, som aplliceras på föremål och utrustning för att hindra djur, t.ex. havstulpaner, och alger att växa på dem; tributylten TBT är en vanlig förening som används på båtbottnar med denna syfte. Fast dessa föreningar har använts vid många situationer i akvatiska miljöer, så har man börjat reglera deras användning inom akvakultur på grund av skadliga effekter på mollusk
antiboreal: Pertaining to cool or cold temperate regions of the southern hemisphere; austral; notalian.
Αντιβόρεια: Αναφερόμενη σε ιδιαίτερα κρύες ή ψυχρές περιοχές του νοτίου ημισφαιρίου.
antiboreal: Hänför sig till de tempererade regioner på södra hemisfären.
anthropogenic: Caused as a result of human activities.
Ανθρωπογενές : Αποτέλεσμα των ανθρώπινων δραστηριοτήτων.
antropogen: Av människan eller mänskliga handlingar framställd eller förorsakad
fitness: A measure of the response of a population of organisms to natural selection; the relative competitive ability of a given genotype conferred by adaptive morphological, physiological or behavioural characters; expressed and usually quantified as the average number of surviving progeny of competing genotypes.
ΑΡΜΟΣΤIΚΟΤΗΤΑ: Μέτρο της απόκρισης των οργανισμών στη φυσική επιλογή. Η σχετική ανταγωνιστική ικανότητα ενός γονοτύπου, η οποία απορρέει από τα μορφολογικά, φυσιολογικά ή ηθολογικά του προσαρμοστικά χαρακτηριστικά. Ποσοτικά εκφράζεται συνήθως ως ο μέσος αριθμός των απογόνων ανταγωνιζόμενων γονοτύπων.
fitness: Mått på en populations respons på naturlig urval; den konkurrenskraftiga förmågan hos en genotyp beroende på de anpassade morfologiska, fysiologiska eller betteendeegenskaper; uttrycks och vanligtvis kvantifierat som medelantalet av överlevande avkomma av konkurrande genotyper.
aquaculture: The farming of aquatic organisms, including fish, molluscs, crustaceans and aquatic plants. Farming implies some form of intervention in the rearing process to enhance production, such as, for example, regular stocking, feeding, protection from predators. Farming also implies individual or corporate ownership of the stock being cultivated. For statistical purposes, aquatic organisms which are harvested by an individual or corporate body which have owned these stocks throughout their rearin
ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ: Καλλιέργεια υδρόβιων οργανισμών (ψαριών, μαλακίων, καρκινοειδών και υδρόβιων φυτών). Η καλλιέργεια συνεπάγεται επεμβάσεις στην διαδικασία της εκτροφής με σκοπό την αύξηση της παραγωγής, όπως είναι η τακτική αποθεματοποίηση, παροχή τροφής, προστασία από θηρευτές. Συνεπάγεται επίσης την έννοια της ατομικής ή συλλογικής ιδιοκτησίας του καλλιεργούμενου αποθέματος. Από στατιστική άποψη, οι υδρόβιοι οργανισμοί των οποίων η συγκομιδή πραγματοποιείται από φυσικά ή νομικά πρόσωπα υπό την κυριότητα τω
akvakultur: Odlandet av akvatiska organismer såsom fisk, blötdjur, kräftdjur och vattenväxter. Odlandet innebär någon slags inblandning för att öka produktionen såsom t.ex. populationsförstärkning, utfodring samt skydd mot rovdjur. Odling innebär även att det som odlas ägs av en individ eller ett företag. För statistiska ändamål för man akvatiska organismer som skördas av en individ eller ett företag, som har ägt denna tillgång under uppfödningsperioden, till akvakultur, medan akvatiska organismer som är ti
integrated aquaculture: An overall commercial strategy, where a farm has control over its own support facilities, broodstock, feed supplies, hatchery, husbandry, processing and marketing.
ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ: Ολοκληρωμένη εμπορική στρατηγική, κατά την οποία μιά μονάδα ελέγχει πλήρως τις βοηθητικές της εγκαταστάσεις, τους γενήτορες, την παροχή τροφής, το εκκολαπτήριο, την πάχυνση, την κατεργασία και την προώθηση στην αγορά.
integrerad akvakultur: En kommersiell strategi där en odling har kontroll över sina olika underhålls delar. Allt från avel, kläckning till mattillförsel och marknadsföring.
sea farming: General term for the culture of plants and animals in the marine environment by a managed system of husbandry. See AQUACULTURE.
ΘΑΛΑΣΣΟΚΑΛΛIΕΡΓΕIΑ: Γενικός όρος για την καλλιέργεια φυτών και ζώων στο θαλάσσιο περιβάλλον με ένα διαχειριστικό σύστημα εκτροφής. Βλ. Υδατοκαλλιεργεια.
havsodling: Generell term för odlandet av växter eller djur i en marin miljö. Se AQUACULTURE.
aquifer: A freshwater-bearing formation that provides a ground-water reservoir.
ΥΔΡΟΦΟΡΕΑΣ : Υδροφόρος σχηματισμός, ο οποίος περιλαμβάνει απόθεμα υπόγειου νερού, βλ. υπόγειο νερό.
vattenledare: Formation i vilken sötvatten transporteras, t.ex sprickor i marken, och som försörjer grundvattensreservoaren; jfr. grundvatten
air: A mixture of gases around the earth: about 78% nitrogen, 21% oxygen, 0.9% argon, 0.03% carbon dioxide and traces of helium, krypton, neon and xenon, plus water vapour.
ΑΕΡΑΣ: Μείγμα των αερίων που περιβάλλουν την γη: περίπου 78% άζωτο, 21% οξυγόνο, 0.9% αργόν, 0.03% διοξείδιο του άνθρακα και ίχνη ηλίου, κρυπτού, νέου και ξένου, καθώς επίσης και υδρατμοί.
luft: En blandning av gaser runt jorden; ungefär 78% kväve, 21% syre, 0.9% argon, 0.03% koldioxid och spår av helium, krypton, neon and xenon, samt vattenånga.
conservation area: An area protected from anthropogenic influences, with high management resources for the retention of natural balance and the maintenance of biodiversity.
Προστατευόμενη περιοχή : Μια περιοχή η οποία προστατεύεται από τις ανθρωπογενείς επιδράσεις, με υψηλή διαχείριση των πηγών για την διατήρηση της φυσικής ισορροπίας και της βιοποικιλότητας.
naturvårdsområde: Ett område som skyddas från mänsklig påverkan. Området förvaltas av myndigheterna och har som mål att bevara den naturliga balansen och bibehålla biodiversiteten.
sand: Loose detrital material consisting of small but easily distinguishable separate grains ranging between 0.0625 and 2.0000 mm ( 0.0025 and 0.0787 inch) in diameter.
ΑΜΜΟΣ: Χαλαρό υλικό που αποτελείται από μικρούς αλλά εύκολα διακριτούς κόκκους διαμέτρου που ποικίλλει από 0.0625 έως 2.0000 mm.
sand: Kornfraktion som består av partiklar med en diameter mellan 0,06 till 2 mm ( 0.0025 till 0.0787 tum).
aeration: The mechanical mixing of air and water; this generally refers to a process by which gases contained in air are transferred across the air-liquid interface (in contrast to the transfer of oxygen alone).
ΑEPIΣMOΣ: H μηχανική μείξη αέρα και νερού. Γενικά αναφέρεται στη διεργασία με την οποία τα αέρια που περιέχονται στον ατμοσφαιρικό αέρα, μεταφέρονται μέσω της διεπιφάνειας αέρα-υγρού στο υγρό. (σε αντιδιαστολή με την αποκλειστική μεταφορά οξυγόνου γιά την οποία βλ.λ. Oξυγόνωση).
luftning: Mekanisk omblandning av luft och vatten; det benämner generellt den process där luftens gaser transporteras över från luft till vätska (till skillnad från trasport av enbart syre); se vidare syresättning.
arenaceous: A sedimentary rock made up of grains of sand 0.006-2 millimetres in diameter.
Αμμώδης : Ιζηματογενές πέτρωμα το οποίο δημιουργήθηκε από κόκκους άμμου διαμέτρου 0.006-2 mm.
arenit: Sedimentär bergart som är uppgjord av små (0.006-2 milimter i diameter) sandkorn.
clay(clay soil): Very fine-grained soil of colloid size; a plastic (putty-like cohesive soil which shrinks on drying, expands on wetting and when compressed gives up water, exhibiting considerable strength when air-dry. Clays are described for engineering purposes by their consistency limits. A clay may be defined as very soft (less than 5 psi), soft (5 - 10 psi), medium or firm (10 - 20 psi), stiff (20 - 40 psi), hard or very stiff (over 40 psi). The texture of a clay soil is described as being neither grit
ΑΡΓIΛΟΣ: Συστατικό του εδάφους αποτελούμενο από πολύ λεπτούς (κολλοειδείς) κόκκους. Οταν η άργιλος υγρανθεί, διογκώνεται και αποκτά πλαστικές ιδιότητες, ενώ όταν ξηρανθεί στον αέρα συρρικνώνεται και αποκτά μεγάλη ανθεκτικότητα. Με βάση τις μηχανικές της ιδιότητες η άργιλος χαρακτηρίζεται ως πολύ μαλακή (0-10 psi), ενδιάμεση (10-20 psi), σκληρή (20-40 psi), πολύ σκληρή (πάνω από 40 psi). Η υφή της αργίλου περιγράφεται ψαμμώδης ως λεία, πλαστική, κολλώδης. Οι πολιτικοί μηχανικοί χρησιμοποιούν τον όρο γι
lera: Mycket finkornig jord av kolloid storlek; plastiskt (degartad) sammanhållande jord som krymper vid torka, expanderar vid väta, avger vatten när den komprimeras och uppvisar en betydlig styrka när den är lufttorkad. Leror beskrivs inom ingenjörssammanhang genom deras fasthet. En lera kan beskrivas som väldigt mjuk (mindre än 5 psi), mjuk (5-10 psi), medelhård eller fast (10-20 psi), hård (20-40 psi), mycket hård (över 40 psi). Strukturen hos en lerig jord beskrivs som varken grynig eller slät, el
brown clay: A pelagic sediment comprising an accumulation of volcanic and aeolian dust with less than 10% biogenic material; red clay.
Καφέ άμμος : Πελαγικό υπόστρωμα στο οποίο εμφανίζεται απόθεση ηφαιστειακής και αιολικής σκόνης με λιγότερο από 10% βιογενετικό υλικό: κόκκινη άμμος.
brunlera: Pelagiskt sediment som består av en ackumulation av vulkaniskt och aeolisk damm, med mindre eän 10% biogeniskt material.
china clay: Fine clay used for the manufacture of porcelain.
Κινέζικη άμμος : Ψιλή άμμος που χρησιμοποιείται για την κατασκευή της πορσελάνης.
porslinslera: Fin lera som används för att tillverka porslin.
argillaceous: Rich in clay materials.
Αργιλώδης: Πλούσιο σε αργιλώδη υλικά.
argillaceous: Lerig ämne.
RNA: Ribonucleic acid; a polynucleotide formed by the polymerisation of the ribonucleotides adenosine triphosphate, guanosine triphosphate, cytosine triphosphate and uracyl triphosphate. RNA usually occurs as single stranded molecules, although extensive intramolecular base pairing causes it to assume complex secondary structures. It serves as genome in certain viruses but in other cells it accomplishes a number of vital roles in the passage of information from DNA to proteins. DNA-based genetic inf
RNA: Ριβονουκλεϊκό όξύ. Πολυνουκλεοτίδιο που σχηματίζεται από τον πολυμερισμό των ριβονουκλεοτιδίων τριφωσφορική αδενοσίνη, τριφωσφορική γουανοσίνη, τριφωσφορική κυτοσίνη και τριφωσφορική oυριδίνη. Το RNA συνήθως απαντά ως μονόκλωνο μόριο, αν και ο εκτεταμένος ενδομοριακός σχηματισμός δεσμών μεταξύ συμπληροματικών βάσεων δημιουργεί σύνθετες δευτεροταγείς δομές. Λειτουργεί ως γονιδίωμα σε ορισμένους ιούς αλλά στα άλλα είδη κυττάρων εκπληρώνει ενα σημαντικό αριθμό από ζωτικές δημιουργίες για την με
RNA: Ribonukleinsyra, komplicerad makromolekyl som styr proteinsyntesen i cellerna. RNA förekommer även som bärare av arvsmassan i vissa virus.
artefact: Something not naturally present in a tissue or other structure, introduced during preparation or investigation (for example by post-mortem manipulation).
ΤΕΧΝΟΥΡΓΗΜΑ: Κάτι που δεν βρίσκεται φυσιολογικά σε έναν ιστό ή άλλη δομή και που έχει εισαχθεί τεχνητά κατά την παρασκευή ή την έρευνα (π.χ. από την μεταθανάτια επεξεργασία του δείγματος).
artefakt: Något som inte naturligt förekommer i en vävnad eller annan struktur, men som introduceras vid preparation eller undersökning (till exempel genom obduktion).
amnesic shellfish poisoning (ASP): Condition found in humans that have consumed contaminated shellfish; symptoms include memory loss and disorientation which are caused by neurotoxin domoic acid, apparently produced by a diatom eaten by the mussels. Blue mussels eaten in Prince Edward Island (Canada) affected 129 people, causing two deaths.
ΑΜΝΗΣIΑΚΗ ΔΗΛΗΤΗΡIΑΣΗ ΑΠΟ ΟΣΤΡΑΚΟ- ΔΕΡΜΑ (ASP): Τοξική δηλητηρίαση οφειλόμενη στην κατανάλωση μολυσμένων οστρακοδέρμων. Στα συμπτώματα περιλαμβάνονται απώλεια της μνήμης και της δυνατότητας προσανατολισμού. Προκαλείται από το νευροτοξικό δομοϊκό οξύ, το οποίο παράγεται από διάτομα, που αποτελούν τροφή για τα μύδια. Γαλάζια μύδια που καταναλώ- θηκαν στην νήσο Prince Edward (Καναδάς) προσέβαλαν 129 άτομα και ήταν η αιτία δύο θανάτ- ων. Κατάσταση που συναντάται σε ανθρώπους που καταναλώνουν μολυσμένα οστρακόδερμα. Αυτά καθ αυτά τα οστρακόδερ
amnesisk skaldjursförgiftning: Tillstånd hos människor som har ätit kontaminerade skaldjur; symtomen innefattar minnesförlust och desorientering och orsakas av neurotoxinet "domoic" syra, vilken troligen produceras av en diatom som musslorna livnär sig på. Blåmusslor som konsumerades på Prince Edward Island (Kanada) gav symtom hos 129 människor och orsakade två dödsfall.
asymmetry: Lacking correspondence or regularity in arrangement.
ΑΣΥΜΜΕΤΡIΑ: Η έλλειψη συμμετρίας ή κανονικότητας.
asymmetri: Saknar regulbundenhet i ordning och uppställandet.
skewness: In statistics, skewness indicates the asymmetry of (frequency) distributions. The measure of skewness is sometimes called the third moment and will take on a value of zero when the distribution is a completely symmetric bell-shape curve. A positive value indicates that the cases are clustered more to the left of the mean with most of the extreme values to the right. A negative value indicates clustering to the right.
ΛΟΞΟΤΗΤΑ: Στην στατιστική ή λοξότητα εκφράζει την ασυμμετρία μιας κατανομής συχνοτήτων. Μέτρο της λοξότητας είναι ο συντελεστής λοξότητας (α3) ο οποίος όταν η κατανομή είναι μια απολύτως συμμετρική κωδωνοειδής καμπύλη μηδενίζεται. Θετική τιμή δηλώνει ότι οι περιπτώσεις ομαδοποιούνται περισσότερο στα αριστερά του μέσου, με τις περισσότερες από τις ακραίες τιμές στα δεξιά. Αρνητική τιμή δηλώνει ομαδοποίηση στα δεξιά.
snedhet: Inom statistiken ett uttryck för hur sned, eller osymmetrisk, en sannolikhetsfördelning för en stokastisk variabel X är. Positiv skevhet betyder att fördelningen har långt utdrragen svnas åt höger, negativ tvärt om.
assimilation: In terms of energetics, that part of the acquired energy of an individual, population or trophic level which is incorporated into the metabolic system for production and respiration per unit time, per unit area; expressed as assimilation (A) = production (P) + respiration (R), or A = consumption (C) - faeces (F) - excretion (E).
ΑΦΟΜΟIΩΣΗ: Tο μέρος της ενέργειας που καταναλώνεται από έναν οργανισμό, έναν πληθυσμό ή σε μια τροφική βαθμίδα για τον μεταβολισμό (παραγωγή) και την αναπνοή ανά μονάδα χρόνου και επιφάνειας. Η μεταβολιζόμενη ενέργεια εκφράζεται ως: Αφομοίωση (A)= Παραγωγή (P) + Αναπνοή (R) ή A= Κατανάλωση (C) - Περιττώματα (F)- Εκκρίσεις (E).
assimilering: Den del av den upptagna energin av en individ, population eller trofinivå, som deltar i metabolism för produktion och respiration per tids- och areaenhet. Uttryckt i en energibudget: assimilation (A) = produktion (P) + respiration (R), eller: A = konsumtion (C) - faeces (F) - exkretion (E).
guild: A group of species having similar ecological resource requirements and foraging strategies and, therefore, having similar roles in the community.
ΣΥΝΤΕΧΝΙΑ: Ομάδα ειδών που έχουν παρόμοιες απαιτήσεις όσον αφορά τη χρήση των οικολογικών πόρων σε μία και παρόμοιες στρατηγικές νομής, και επομένως έχουν παρόμοιους ρόλους στη βιοκοινωνία.
grupp: En grupp arter som har likartade ekologiska resursbehov och furageringsstrategier och har därför samma roller i samhället.
association: (1) In ecology, a community of organisms recognised and defined by a particular species, usually dominant. (2) In statistics, the degree of dependence or independence between two or more variables.
Ένωση : (1) Στην Οικολογία, είναι μια κοινωνία οργανισμών που αναγνωρίζεται και καθορίζεται από ένα συγκεκριμένο είδος, συνήθως το επικρατέστερο. (2) Στην στατιστική, είναι ο βαθμός εξάρτησης ή ανεξαρτησίας μεταξύ δύο ή περισσοτέρων μεταβλητών.
association: (1) Inom ekologi, ett samhälle av organismer som kännetecknas och definieras av en enda (vanligtvis dominant) art. (2) Inom statistik, syftar det till hur beroende eller oberoende två variabler är mot varandra.
competitive association: Coexisting groups of species, the distributional boundaries of which are determined by competition for space or resources.
ΑΝΤΑΓΩΝIΣΤIΚΗ ΣΥΣΧΕΤIΣΗ: Συνυπάρχουσες ομάδες ειδών, τα όρια κατανομής των οποίων προσδιορίζονται από τον ανταγωνισμό για τον χώρο ή τους φυσικούς πόρους.
konkurerande samhälle: Samexisterande arter, vars utbredning bestäms av konkurrensen för utrymme eller resurser.
atmosphere: The gaseous zone surrounding a planet. The Earths atmosphere consists by volume, of nitrogen (79.1%), oxygen (20.9%), carbon dioxide (about 0.03%) and traces of the noble gases (I.e., argon, krypton, xenon, helium) plus water vapour, traces of ammonia, organic matter, ozone, various salts and suspended solid particles.
Ατμόσφαιρα : Η αέρια ζώνη που περιβάλλει έναν πλανήτη. Η ατμόσφαιρα της Γης αποτελείται κατ΄ όγκο από άζωτο (79.1%), οξυγόνο (20.9%), διοξείδιο του άνθρακα (περίπου 0.03%) και ίχνη ευγενών αερίων (π.χ. αργόν, κρυπτόν, ξένιο, ήλιον) μαζί με υδρατμούς, ίχνη αμμωνίας, οργανικής ύλης, όζοντος, διάφορα άλατα και αιωρούμενα στερεά σωματίδια.
atmosfär: Gasformig zon som omger en planet. Jordens atmosfär består av kväve (79.1%), syre (20.9%), koldioxid (ungefär 0.003%) och små mängder av ädla gaser, vattenånga, organiska ämnen , ozon och diverse salter.
aufwuchs: Aquatic organisms attached to, but not penetrating, living and non-biological substrates.
ΒΑΚΤΗΡIΔIΑ: Υδρόβιοι οργανισμοί που αναπτύσσονται προσκολλημένοι σε ζώντα ή μη βιολογικά υποστρώματα αλλά δεν επέρχονται σε αυτά.
aufwuchs: Akvatiska organismer som är fästade på levande eller ickebiologiska substrat, men som inte penetrerar substratet.
austral: Southerly: pertaining to cool or cold temperate regions of the southern hemisphere; antiboreal.
Αυστράλιο : Νότιος: Αναφερόμενη σε ιδιαίτερα κρύες ή ψυχρές περιοχές του νοτίου ημισφαιρίου.
austral: Sydlig: Hänför sig till svala eller kalla tempererade områden på södra hemisfären jfr. antiboreal
autochthonous: (1) Indigenous to a given environment. (2) Referring to soil microorganisms, autochthonous populations, which maintain more or less constant numbers or biomass, reflecting relatively constant (albeit typically low) levels of nutrients.
ΑΥΤΟΧΘΩΝ: (1) Iθαγενής σε ένα δεδομένο περιβάλλον. (2) Αναφέρεται σε αυτόχθονες πληθυσμούς, μικροοργανισμών του εδάφους των οποίων ο αριθμός ή η βιομάζα διατηρούνται λίγο ως πολύ σταθερος, γεγονός το οποίο αντανακλά το σταθερό (αν και κατά κανόνα χαμηλό) επίπεδο των θρεπτικών.
autokton: (1) Inhemsk i en specifik miljö (2) Syftar på jordlevande mikroorganismer, autochtona populationer, som bibehåller i stort sett ett konstant antal individer eller biomassa och återspeglar en relativt konstant (om än låg) nivå av näring.
autecology: The ecology of individual organisms or species.
ΑΥΤΟIΚΟΛΟΓIΑ: Η οικολογία των μεμονωμένων βλ. συνοικολογία οργανισμών ή ειδών.
autekologi: Ekologin hos enskilda organismer eller arter; jfr. synekologi
autotroph: An organism that manufactures its own food from inorganic constituents, often through the use of energy obtained from light (phototroph) or chemical sources (chemotroph).
ΑΥΤΟΤΡΟΦΟΣ: Ο οργανισμός ο οποίος παράγει την τροφή του από ανόργανα συστατικά, συνήθως δεσμεύοντας την φωτεινή ενέργεια (φωτότροφος) ή άλλες ενεργειακές πηγές (χημειότροφος).
autotrof: En organism som producerar sin egen näring av inorganiska beståndsdelar, oftast med hjälp av energi som erhålls från ljuset (fototrof organism) eller kemiska källor (kemotrof).
environmental impact assessment: A procedure for optimizing the planning and control of major development projects by assessing the likely impacts. This evaluation process is usually carried out by three parties, the Developer, the Public Authorities and the Planning Authorities.
ΕΚΤIΜΗΣΗ ΠΕΡIΒΑΛΛΟΝΤIΚΩΝ ΕΠIΠΤΩΣΕΩΝ: Διαδικασία που αποβλέπει στη βελτιστοποίηση του σχεδιασμού και του ελέγχου των μεγάλων αναπτυξιακών έργων, με την εκτίμηση των πιθανών επιπτώσεων. Στην εκτίμηση αυτή συμμετέχουν κατά κανόνα τρείς φορείς : ο κύριος του έργου, οι αρμόδιες αρχές και το ενδιαφερόμενο κοινό.
bedömmning av miljöpåverkan: En process där man försöker optimera planneringstadiet och den framtida regleringen av stora verksamheter genom att göra en bedömning om projektets troliga effekter på miljön. Denna utvärderingsprocess upprättas i samråd med länsstyrelsen, andra myndigheter och enskilda intressenter.
azoic: Without life.
Αζωικό : Χωρίς ζωή.
azoisk: Utan liv