T

ΡΥΘΜΟΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ: Σε συστήματα καλλιέργειας, όπως οι δεξαμενές, διαδρομοδεξαμενές, λιμνοδεξαμενές κλπ ο όρος αναφέρεται στον πραγματικό ρυθμό ανταλλαγής νερού που εκφράζεται με τον χρόνο παραμονής: Q (ροή, m³ h-¹) / V (όγκος δεξαμενής, m³). Ο πραγματικός ρυθμός σπανίως είναι γνωστός και σπανίως αναφέρεται ορθά στην βιβλιογραφία. Συχνά θεωρείται ότι απλώς επιτυγχάνεται πλήρης ανανέωση όταν ο όγκος νερού που προστίθεται σε μία μονάδα ισούται με τον ολικό όγκο του νερού. Τέτοιες παρ

omloppstid(Vattenomsättningshastighet): Vattenomsättningshastighet [TURNOVER RATE]: I odlingssystem som t ex dammar och bassänger syftar denna term på den verkliga vattenombyteshastigheten, definierat enligt formeln: Q (vattenflöde, m³ h^-1) / V (tank volym, m³). Den verkliga hastigheten är i praktiken ovanligt att man känner till och i litteraturen rapporteras sällan de rätta värdena. Ofta antas det för enkelhetens skull att ett fullständigt vattenutbyte skett när volymen tillfört vatten är lika med de

food conversion ratio: Ratio between the weight of food fed and the weight of yield gain. Measure (ratio) of the efficiency of conversion of food to flesh. The sum of the amount of food offered in kilograms over a number of days (T) divided by the increase in wet fish weight (kg) over the time period (T).

ΔΕIΚΤΗΣ ΜΕΤΑΤΡΕΨIΜΟΤΗΤΑΣ ΤΡΟΦΗΣ: Η αναλογία του βάρους της τροφής που χορηγήθηκε προς την αύξηση του βάρους (παραγωγής). Μέτρο (αναλογία) της αποδοτικότητας της μετατροπής της τροφής σε σάρκα. Το πηλίκο του αθροίσματος της ποσότητας της τροφής (σε kg) που χορηγήθηκε έναν ορισμένο αριθμό ημερών (Τ), προς την αύξηση του υγρού βάρους των ψαριών (kg) κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου.

födokonverterings faktor: Mått på hur effektivt föda konverteras till kroppmassa. Summan på födomängden som tillförs (i kilogram) under en viss tidsperiod (T), genom fiskens viktökning under samma tidsperiod.

discharge rate: The flow rate of a discharged fluid at a given instant expressed as volume per unit of time. In flow-through culture systems it usually varies with the growth of fish and with season. In stagnant pond systems, it relates to the percentage of the water mass released per season or per production cycle.

ΕΚΡΟΗΣ, ΡΥΘΜΟΣ: Ο ρυθμός ροής ενός παροχετευόμενου υγρού σε μια δεδομένη στιγμή, εκφρασμένος σε όγκο ανά μονάδα χρόνου. Σε συστήματα καλλιέργειας συνεχούς ροής ποικίλλει συνήθως ανάλογα με το στάδιο ανάπτυξης και την εποχή. Σε στάσιμα συστήματα λιμνοδεξαμενών στάσιμα νερά, ο ρυθμός εκροής αντιστοιχεί στο ποσοστό του νερού που εκκενώνεται ανά εποχή ή ανά παραγωγικό κύκλο.

utlopps hastighet: Avloppsvattens strömhastighet, uttryckt som volym per tidsenhet. I odlingssystem som använder genomströmning varierar den med fiskproduktionen och säsong. I stillastående dammsystem är den relaterad till andelen vattenmassa som släpps ut per säsong eller per produktionscykel.

filtration rate: Refers to the total volume of a fluid effectively cleared of particles by a filter in a given time. If the filtration efficiency of a filter is less than 100%, the filtration rate is equivalent to the volume of the fluid passing through the filter in a given time multiplied by the relative efficiency of the filter.

ΡΥΘΜΟΣ (ΤΑΧΟΣ) ΔΙΗΘΗΣΗΣ: Αναφέρεται στον συνολικό όγκο ενός υγρού, ο οποίος καθαρίζεται αποτελεσματικά από ένα φίλτρο σε ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Αν η αποδοτικότητα φιλτραρίσματος ενός φίλτρου είναι μικρότερη του 100%, ο ρυθμός φιλτραρίσματος ισοδυναμεί προς το γινόμενο του όγκου του υγρού που περνάει μέσα από το φίλτρο σε ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα επί την αποδοτικότητα του φίλτρου.

filtrationshastighet: Syftar på den totala vätskevolym som, genom filtrering under en viss tid, har effektivt rensats från partiklar. Om filtreringseffektiviteten hos filtret är lägre än 100%, så är filteringshastigheten lika med vätskevolymet som passeras genom filtret under en viss tid, gånger den relativa effektivitetetn hos filtret.

flow rate: The volumetric movement of water past a given point in a unit of time.

ΡΟΗΣ, ΡΥΘΜΟΣ : Ο όγκος ενός ρευστού ο οποίος διέρχεται από μια κάθετη επιφάνεια ανά μονάδα χρόνου.

flödeshastighet: Vattenvolymen som flödar förbi en given punkt under en viss tid.

flushing rate: The rate at which a quantity of water from a lake, bay, tank or container passes through its outlet.

ΡΥΘΜΟΣ ΥΠΕΡΧΕΙΛΙΣΗΣ (ΕΚΡΟΗΣ) : Ο ρυθμός με τον οποίο μία ποσότητα νερού από λίμνη, όρμο, δοχείο ή δεξαμενή διέρχεται από το στόμιο εκροής.

flödeshastighet: Hastigheten som en vattenmängd passerar genom en vattendrags mynning i en sjö, bukt, behållare eller kärl.

mortality rate: The number of deaths per unit of population during a specific period. Syn. death rate; fatality rate.

ΡΥΘΜΟΣ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ: Ο αριθμός θανάτων ανά μονάδα πληθυσμού κατά την διάρκεια μιάς ορισμένης περιόδου.

mortalitetshastighet: Antalet döda per populationsenhet under en specifik tid.

metabolic rate: The amount of oxygen used for total metabolism, per unit of time, per unit body weight.

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΣ ΡΥΘΜΟΣ (ΤΑΧΟΣ) : Η ποσότητα οξυγόνου που χρησιμοποιείται γιά τον συνολικό μεταβολισμό, ανά μονάδα χρόνου και ανά μονάδα σωματικού βάρους.

metabolisk hastighet: Mängden syre som används vid total metabolism, per tidsenhet eller per kroppsviktsenhet.

basal metabolic rate: The minimum metabolic rate required to maintain basic (vital) life processes, usually described and measured as the amount of oxygen consumed per unit of time by an animal of given body weight while at rest in the post-absorptive state (e.g. in humans 14-18 hours after ingestion of food)

ΒΑΣIΚΟΣ ΜΕΤΑΒΟΛIΚΟΣ ΡΥΘΜΟΣ (ή ΤΑΧΟΣ) (BMR): Ο ελάχιστος μεταβολικός ρυθμός που απαιτείται για την διατήρηση της ζωής. Συνήθως περιγράφεται και μετρείται ως η ποσότητα του οξυγόνου που καταναλώνεται ανά μονάδα χρόνου από ένα ζώο δεδομένου βάρους ενώ αναπαύεται μετά την χώνευση (π.χ. στον άνθρωπο 14-18 ώρες μετά την χώνευση).

basalmetabolism: Lägsta metaboliska aktiviteten som krävs för att bibehålla grundläggande livsprocesser. Den beskrivs och beräknas som mängden syre konsumerat per tidsenhet av ett djur med fastställd kroppsvikt, vid det postabsorbtiva vilostadiet (t.ex hos männsikor, 14-18 timmar efter intagandet av föda).

taxis: A directed reaction or orientation response of a free moving organism toward (positive) or away from(negative) the source of the stimulus; tactism. (for example, Artemias positive phototaxis).

ΤΑΚΤΙΣΜΟΣ, ΤΑΞΙΑ: Κατευθυνόμενη αντίδραση ή απόκριση προσανατολισμού ενός ελεύθερα κινούμενου οργανισμού προς (θετική) ή μακρυά από (αρνητική) την πηγή του ερεθίσματος. (π.χ. θετικός φωτοτακτισμός της Artemia).

rörelse: Rörelse hos fritt rörliga organismer eller celler som svar på yttre retning. Med positiv taxis avses rörelse riktad mot retningskällan, med negativ taxis rörelse från källan.

taxon: A taxonomic group of any rank, including all the subordinate groups; any group of organisms, populations, or taxa considered to be sufficiently distinct from other such groups to be treated as a separate unit.

ΤΑΞΙΝΟΜΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ, ΤΑΞΟΝ: Ταξινομική ομάδα οποιασδήποτε βαθμίδας, που περιλαμβάνει όλες τις υφιστάμενες ομάδες. Κάθε ομάδα οργανισμών, πληθυσμών ή τάξων που είναι επαρκώς διακριτή από άλλες τέτοιες ομάδες ώστε να αντιμετωπίζεται ως ξεχωριστή ενότητα.

taxon: Grupp organismer med vetenskapligt namn. Uttrycket används dock främst när man vill tala om en systematisk grupp utan att ange namn eller specificera dess systematiska rang. Taxa kan vara t.ex. underarter, arter, släkten eller familjer.

TBT: Tri-butyltin. A chemical compound found in certain antifouling agents. Known to cause imposex in molluscs.

TBT: ΤRI-BUTYLTIN.Χημική ένωση που βρίσκεται σε μερικές ενώσεις - μοράβια. Είναι γνωστό ότι προκαλεί δυσφυλετισμό στα μαλάκια.

TBT: Tri-butyltenn. En kemisk koponent i vissa båtbottenfärger för att förhindra påväxt. Ger könsförändringar hos mollusker.

adipose tissue: Tissue made up of specific cells capable of storing large amounts of neutral fats.

ΛΙΠΩΔΗΣ ΙΣΤΟΣ: Ιστός που αποτελείται από ειδικά κύτταρα, ικανά να αποθηκεύουν μεγάλες ποσότητες ουδέτερων λιπιδίων.

adipos vävnad: Vävnad som är uppbyggd av specifika celler som kan lagra stora mängder av neutrala fetter.

temperature: Temperature is the quantitative statement concerning heat. The only temperature scale with an absolute basis in nature is the Thermodynamic Kelvin Temperature Scale (TKTS), which is based on functions that can be deduced directly from the first and second laws of thermodynamics. Since the lower limit of the TKTS is absolute zero, and since it is linear by definition, only one non-zero reference point is required to establish its slope. The reference point of 0⁰C was chosen because i

ΘΕΡΜΟΚΡΑΣIΑ: Μέγεθος που εκφράζει την ένταση της θερμότητας. Η μόνη θερμοκρασιακή κλίμακα με απόλυτη φυσική βάση είναι η Θερμοδυναμική Θερμοκρασιακή Κλίμακα Kelvin (TKTS), η οποία βασίζεται σε φαινόμενα που βασίζονται απευθείας στον πρώτο και στον δεύτερο νόμο της θερμοδυναμικής. Επειδή το κατώτερο όριο της κλίμακας Κelvin είναι το απόλυτο μηδέν και επειδή η κλίμακα είναι εξ ορισμού γραμμική , απαιτείται ένα μόνο μη-μηδενικό σημείο αναφοράς ώστε να προσδιοριστθεί η κλίση της. Το σημείο αναφοράς τω

temperatur: Kvantitativt mått på graden av värme. Temperaturbegreppets ursprung är känselsinnets förmåga att skilja mellan varmt och kallt. Vetenskapligt och tekniskt är det angeläget att ersätta känselns vaga uppfattning med ett preciserat temperaturbegrepp och med anordningar (termometrar) som ger noggranna och pålitliga värden, mätta i en rationellt vald skala, på graden av värme dvs. på temperatur.

generation time: (1) The average duration of a life cycle between birth and reproduction. (2) The mean period of time between reproduction of the parent generation and reproduction of the first filial generation.

ΧΡΟΝΟΣ ΓΕΝΙΑΣ: (1) Η μέση διάρκεια του κύκλου ζωής ανάμεσα στη γέννηση και την αναπαραγωγή. (2) Το μέσο χρονικό διάστημα ανάμεσα στην αναπα- ραγωγή της πατρικής γενιάς και την αναπαραγωγή της πρώτης θυγατρικής γενιάς.

generationstid: (1) Medelängd på tiden mellan födsel och reproduktion. (2) Den genomsnittliga tid som förflyter mellan två på varandra följande generationers början.

residence time: The length of time that water or substance remains within an organism or ecosystem.

Χρόνος διαμονής : Η χρονική διάρκεια κατά την οποία το νερό ή η ουσία παραμένει μέσα σε έναν οργανισμό ή σε ένα οικοσύστημα.

uppehållstid: Tidslängden som vatten eller en annan substans finns kvar i en organism eller ett ekosystem.

retention time: In chromatography, it is the duration of time for a test substance contained within the mobile phase to pass through and be eluted from the stationary phase.

ΧΡΟΝΟΣ ΚΑΤΑΚΡΑΤΗΣΗΣ: Στην χρωματογραφία, ο χρόνος που απαιτείται ώστε η ουσία που περιέχεται στην κινητή φάση να διέλθει και να εκλουσθεί από την στατική φάση.

uppehållstid: Inom kromatografin, den tid det tar för en testsubstans i den rörliga fasen att passera genom och lösas upp från den fasta fasen.

thermocline: The zone of rapid temperature change in a thermally-stratified body of water, the layer of water (horizontal temperature discontinuity layer) between the warm upper layer (cf. epilimnion in freshwater) and the cool bottom layer. The principal thermocline in deep lakes and oceans are either seasonal, due to heating of the surface water in summer, or permanent.

ΘΕΡΜΟΚΛIΝΕΣ: Η ζώνη απότομης αλλαγής της θερμοκρασίας σένα θερμικά στρωματοποιημένο όγκο νερού. Το στρώμα νερού (στρώμα οριζόντιας θερμοκρασιακής ασυνέχειας) μεταξύ του ανώτερου θερμού στρώματος (βλ. επιλίμνιο των γλυκών νερών) και του κατώτερου ψυχρού στρώματος (βλ. υπολίμνιο των γλυκών νερών). Τα κυριότερα θερμοκλινή στις βαθειές λίμνες και τους ωκεανούς είναι είτε εποχιακά, οφειλόμενα στην θέρμανση των επιφανειακών νερών το καλοκαίρι, είτε μόνιμα.

termoklin: Temperatursprångskikt, skikt i hav eller sjö där temperaturen ändras mycket inom ett litet djupintervall. Man skiljer mellan den permanenta termoklinen i havet och säsongstermokliner i hav och sjöar.

wilcoxon two-sample test: A non-parametric method in which sample counts are ranked in a common sequence, used to determine whether two independent random samples are drawn from populations having the same distribution.

ΕΛΕΓΧΟΣ ΔΥΟ ΔΕIΓΜΑΤΩΝ κατά WILCOXON: Μη-παραμετρική μέθοδος στην οποία οι μετρήσεις των δειγμάτων κατατάσσονται σε μια κοινή ακολουθία, που χρησιμοποιείται για να προσδιοριστεί αν δύο ανεξάρτητα, τυχαία δείγματα προέρχονται από πληθυσμούς που έχουν την ίδια κατανομή.

wilcoxon två-provs test: Ett icke-parametriskt statistiskt test för att avgöra om det är en statistiskt säkerställd skillnad mellan två observationssituationer. Testet baseras på summan av den ena observationsseriens ranger i den samlade serien av alla observationerna.

chi-squared test: A statistical procedure widely used to test the agreement between observed and hypothetical values.

χ-τετράγωνο τεστ : Μια στατιστική διαδικασία που χρησιμοποιείται ευρέως για την μέτρηση της σύγκλισης μεταξύ των παρατηρούμενων και των υποθετικών τιμών.

chi-två test: Statistisk metod som används för att pröva överensstämmelsen mellan observerade och hypotetiska värden.

t-test: More correctly designated Students T-test. A test involving the comparison of equality of standardized sample means of two normal distributions where populations variances are not known.

ΕΛΕΓΧΟΣ-Τ: Μέθοδος γνωστή και ως δοκιμή Τ του Student. Δοκιμή που επιτρέπει να διαπιστωθεί η ισότητα δύο τυποποιημένων δειγματικών μέσων που ακολουθούν κανονικές κατανομές, όταν οι διασπορές των αντίστοιχων πληθυσμών δεν είναι γνωστές.

t-test: Mer korrekt benämt Students T-test. Ett statistiskt test som används när man vill pröva om normalfördelade mätresultat från en grupp utan känd varians är förenliga med ett hypotetiskt förväntat värde .

testosterone: The major androgenic hormone that is produced in the vertebrate testis under the control of pituitary gonadotropic hormones. The steroid hormone controls primary and secondary sexual characters and in some cases reproductive behaviour. the testosterone precursor keto-testosterone (androsterone) is administered to fish, usually by means of diet, in order to affect growth and sexual maturation rates (e.g. in Red drum Sciaenops ocellatus). Stocks of Tilapia aurea are produced by treating newly-hat

ΤΕΣΤΟΣΤΕΡΟΝΗ: Η κύρια ανδρογόνος ορμόνη που παράγεται στους όρχεις των σπονδυλωτών υπό τον έλεγχο της γοναδοτροπικών (βλ.λ) ορμονών της υπόφυσης. Η στεροειδής αυτή ορμόνη ελέγχει τα πρωτογενή και δευτερογενή φυλετικά χαρακτηριστικά και σε μερικές περιπτώσεις την αναπαραγωγική συμπεριφορά. Ο πρόδρομος της τεστοστερόνης, η κετο-τεστοστερόνη (ανδροστερόνη) χορηγείται στα ψάρια, συνήθως μέσω της τροφής, ώστε να επηρεάσει τους ρυθμούς της αύξησης και της φυλετικής ωρίμανσης (π.χ. στο Στικτομυλοκόπι Sciaenops oce

testosteron: Könshormon som bildas i testiklarna samt i mindre omfattning i binjurarna och hos kvinnan i äggstockarna. Testosteron är det viktigaste av de manliga könshormonerna (androgenerna).

Tethys: The epicontinental sea separating Laurasia from Gondwanaland following the breakup of Pangaea in the Mesozoic.

Τέθυς: Η πανθάλασσα που χώριζε την Λαυρασία από την Γκοντβάνα μετά την διάσπαση της Πανγαίας την Μεσοζωική περίοδο.

Tethys: Det hav som separerade Laurasia från Gondwanaland efter uppbrytandet av Pangaea under Mesozoikum.

tychoplankton: Organisms occasionally carried into the plankton by factors such as turbulence; they are also known as accidental plankton or pseudo-plankton.

Τυχοπλαγκτόν : Οργανισμοί που μεταφέρονται μέσα στους πληθυσμούς του πλαγκτόν από παράγοντες όπως οι δίνες. Είναι οργανισμοί γνωστοί και ως τυχαίο πλαγκτόν ή ψευδό-πλαγκτόν.

tychoplankton: Organismer som ibland uppträder som plankton pga faktorer som till exempel turbulens; också kända som oavsiktliga plankton eller pseudoplankton.

thiobios: Those organisms inhabiting anaerobic sulphur-rich deposits.

Θειόβιος : Οι οργανισμοί που κατοικούν σε αναερόβιο περιβάλλον, πλούσιο σε θείο.

thiobios: De organismer som lever i anaeroba, svavelrika avlagringar.

tolerance: The power of enduring large or increasing doses of a drug.

ΑΝΟΧΗ: Η ικανότητα ενός οργανισμού τα αντέχει μεγάλες ή αυξανόμενες δόσεις ενός φαρμάκου.

tolerans: Förmågan att uthärda stora eller ökande doser av en drog.

toxicity: A relative measure of the ability of a chemical to be toxic, i.e. to kill or cause an adverse effect. High toxicity means that small amounts are capable of causing death or ill health.

ΤΟΞΙΚΟΤΗΤΑ: Σχετικό μέτρο των τοξικών ιδιοτήτων μιας χημικής ουσίας (π.χ. να προκαλεί θάνατο ή βλάβες). Υψηλή τοξικότητα σημαίνει ότι μικρές ποσότητες είναι ικανές να προκαλέσουν θάνατο ή να βλάψουν την υγεία.

giftighet: Ett relativt mått på giftigheten hos en substans. Hög toxicitet innebär att en liten mängd kan leda till död eller skada.

acute toxicity: The damaging effect of a toxic substance on an organism over a short period of time. A toxicity curve is drawn of the median period of survival (usually 50% of the test specimens), against the concentration of the substance or toxin tested.

ΟΞΕΙΑ ΤΟΞΙΚΟΤΗΤΑ: Η τοξική επίδραση μιας ένωσης σε έναν οργανισμό σε βραχεία χρονική περίοδο. Η καμπύλη τοξικότητας χαράσσεται ως συνάρτηση του χρόνου θνησιμότητας του 50% των πειραματοζώων με την συγκέντρωση της ελεγχόμενης τοξίνης που ελέγχεται.

akut toxicitet: Den skadliga effekt en toxisk förening har på en organism under en kort tidsperiod. En toxicitetskurva görs över överlevnad (vanligen 50% av testorganismerna), mot koncentration av testad substans eller toxin.

ammonia toxicity: Ammonia is toxic to aquatic organisms at certain concentrations. Toxicity depends on its ionic dissociation which is influenced by parameters such as pH, temperature, salinity, suspended solids and carbon dioxide. It is one of the most important water quality parameters for fish. The level at which ammonia is considered toxic varies for different fish species.

ΤΟΞΙΚΟΤΗΤΑ ΑΜΜΩΝΙΑΣ: Η αμμωνία σε ορισμένες συγκεντρώσεις είναι τοξική γιά τους υδρόβιους οργανισμούς. Η τοξικότητα εξαρτάται από την ιοντική διάσταση που επηρεάζεται από διάφορες παραμέτρους όπως η θερμοκρασία, το pH η αλατότητα, τα αιωρούμενα στερεά και το διοξείδιο του άνθρακα. Γιά τα ψάρια αποτελεί μια από τις πιο σημαντικές παραμέτρους ποιότητας του νερού. Το επίπεδο στο οποίο η αμμωνία θεωρείται τοξική ποικίλλει γιά τα διάφορα είδη ψαριών.

ammoniak toxicitet: Ammoniak är vid vissa koncentrationer toxiskt för akvatiska organismer. Toxicitet beror på toxinens joniska dissociation som påverkas av parametrar som pH, temperatur, salinitet, suspenderade partiklar och koldioxid. För fiskar, så är det här en av de viktigaste parametrar för vattenkvalitet. Nivån där ammoniak anses vara toxisk varierar för olika fiskarter.

toxicology: The study of poisonous substances/contaminants and their effects.

Τοξικολογία : Η μελέτη δηλητηριωδών ουσιών και των αποτελεσμάτων τους.

toxicology: Läran om giftiga substanser och deras effekter.

algal toxicosis: Toxicity resulting from the uptake or ingestion of toxins or toxin-producing algae; usually associated with blooms of blue-green algae or dinoflagellates.

ΦΥΚΟΤΟΞΙΝΩΣΗ : Δηλητηρίαση οφειλόμενη στην λήψη ή την κατάποση τοξινών ή φυκών. Συνήθως σχετίζεται με την ανθιση των κυανοφυκών και των δινομαστιγωτών.

algtoxicitet: Toxicitet som resultat av upptag eller intag av toxiner eller toxinproducerande alger; vanligen associerat till blomningar av blå-gröna alger eller dinoflagellater.

toxin: Any poisonous (toxic) substance.

ΤΟΞΙΝΗ: Κάθε δηλητηριώδης (τοξική) ουσία.

gift: En giftig (toxisk) substans.

shellfish toxins: Toxins found in shellfish as a result of bioaccumulation of algal toxins and heavy metals. These toxins can produce DSP (diarrhoetic shellfish poisoning ) and PSP (Paralytic shellfish poisoning).

ΤΟΞΙΝΕΣ ΘΑΛΑΣΣΙΝΩΝ: Τοξίνες που απαντούν στα θαλασσινά ως αποτέλεσμα της βιοσυσσώρ- ευσης τοξινών από φύκη και βαρέα μέταλλα. Οι τοξίνες αυτές προκαλούν σε ορισμένες περιπτώσεις Διαρροιακή Δηλητηρίαση ή Παραλυτική Δηλητηρίαση.

skaldjurs gifter: Gift som påträffas i skaldjur till följd av bioackumulering av alggifter eller tungmetaller.

transcription: RNA synthesis at a DNA matrix.

ΜΕΤΑΓΡΑΦΗ: Σύνθεση RNA σε μία μήτρα DNA.

transkription: Den process där den genetiska informationen i DNA "omskrivs" till en kedja av RNA.

transgression: The spread of the sea over a land area.

Εισβολή : Η εξάπλωση της θάλασσας πάνω από μια περιοχή ξηράς.

transgression: Havets utbredning över ett landområde.

translation: Synthesis of protein on a mRNA-matrix.

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: Σύνθεση πρωτεΐνης σε μήτρα mRNA.

translation: Syntes av proteiner från en RNA-sträng.

Ekman transport: The movement of ocean water caused by wind blowing steadily over the surface; if the wind drift current is integrated over all depths, there is then a net transport of water which occurs at 90⁰ to the wind direction. This right-angle forcing causes significant movement of surface water (i.e. the flow is to the right in the Northern Hemisphere and to the left in the Southern Hemisphere) with the resulting phenomena of both upwelling and downwelling, depending on wind direction and geo

ΡΕΥΜΑΤΑ EKMAN: Η κίνηση του θαλάσσιου νερού, η οποία προκαλείται από ανέμους που πνέουν σταθερά πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας. Η μαθηματική ολοκλήρωση ενός ανεμογενούς ρεύματος ως προς το συνολικό βάθος δείχνει ότι υπάρχει καθαρή μεταφορά νερού προς κατεύθυνση που σχηματίζει γωνία 90ο προς την κατεύθυνση ανέμου. Η υπό ορθή γωνία ασκούμενη δύναμη, σε συνδυασμό με την δύναμη Conolis, δημιουργούν σημαντικά επιφανειακά ρεύματα με φορά, στο Βόρειο Ημισφαίριο, προς τα δεξιά και, στο Νότιο Ημισφαίριο, προς

ekmantransport: Rörelse hos havsvatten orsakad av vind som blåser med konstant riktning över havsytan; om den vinddrivna strömmen är integrerad på alla djup så sker en nettotransport av vatten i en 90 gradig vinkel mot vindriktningen. Denna kraft orsakar en markant rörelse hos ytvattnet (dvs, flödet är åt höger i norra hemisfären och åt vänster i södra hemisfären) och resulterar i både upvällningar och nervällningar, beroende på vindriktningen och geografisk region.

treatment: (1) The medical management of a disease or disorder as a whole. (2) Correcting an environmental imbalance (e.g pond liming, wastewater purification).

ΘΕΡΑΠΕIΑ: (1) Iατρική αγωγή για την θεραπεία μιας ασθένειας ή μιας διαταραχής . (2) ΕΠΕΞΕΡΓΑΣIΑ : Διόρθωση μιας περιβαλλοντικής ανισορροπίας (με π.χ. ασβέστωση υδατοδεξαμενών, καθαρισμό αποβλήτων)

behandling: (1) Medicinsk behandling av sjukdom eller störning. (2) Korrigera obalans i miljön (exempelvis kalkning av sur sjö, m.m.)

primary treatment: The first stage in the treatment of sewage during which suspended solids are removed.

Πρωτογενής επεξεργασία : Το πρώτο επίπεδο στην συντήρηση αποχετεύσεων κατά την οποία αφαιρούνται τα στερεά απόβλητα.

första steget: Det första steget av avloppsrening där lösta fasta ämnen (solids) tas bort.

secondary treatment: Removal of dissolved organic matter and reduction of suspended solids in waste water treatment plants.

Δευτερογενής επεξεργασία : Απομάκρυνση της διαλυμένης οργανικής ύλης και της μείωσης των στερεών αποβλήτων σε νερά αποχετεύσεων.

andra steget: Borttagandet av löst organiskt material och minskandet av löst fastmaterial (solids) i vattenreningsverk.

tertiary treatment: Removal of dissolved inorganic nutrients such as nitrates and phosphates from waste water in sewage plants.

Τριτογενής επεξεργασία : Η απομάκρυνση διαλυμένων θρεπτικών συστατικών, όπως νιτρικά και φωσφορικά από τα νερά αποχετεύσεων.

tredje steget: Borttagandet av lösta oorganiska näringsämnen, som t.ex. nitrater och fosfater, från avloppsvatten i reningsverk.

tributyl tin: A chemical compound found in certain antifouling agents. Known to cause imposex in molluscs.

TRIBUTYLTIN: Χημική ένωση που βρίσκεται σε μερικές ενώσεις - μοράβια. Είναι γνωστό ότι προκαλεί δυσφυλετισμό στα μαλάκια.

tributyl tin: Kemisk substans ibland annat båtbottenfärger. Ger könsrubbningar hos blötdjur.

adenosine triphosphate (ATP): Nucleotide molecule, found in all living organisms, which is important in the transfer of energy between biochemical reactions. Stored chemical energy is released via the sequential rupture of two high-energy bonds between phosphate groups, resulting in the formation of adenosine diphosphate (ADP) and then adenosine monophosphate (AMP).

ΤΡΙΦΩΣΦΟΡΙΚΗ ΑΔΕΝΟΣΙΝΗ (ATP) : Νουκλεο- τιδικό μόριο, που συναντάται σε όλους τους ζώντες οργανισμούς, σημαντικό για την μετα- φορά ενέργειας μεταξύ βιοχημικών αντιδράσεων. Η αποθηκευμένη χημική ενέργεια ελευθερώνεται μέ διαδοχική διάσπαση δύο δεσμών υψηλής ενέργειας μεταξύ φωσφορικών ομάδων, που έχει σαν απο- τέλεσμα τον σχηματισμό αντίστοιχα της διφω- σφορικής αδενοσίνης (ADT) και στη συνέχεια μονοφωσφορικής αδενοσίνης (AMT).

adenosintrifosfat -ATP: Nukleotid molekyl, som finns i alla organismer, och är viktig för överförandet av energi mellan biokemiska reaktioner. Lagrad kemisk energi frisläpps via den sekventiella brytningen av två hög-energi bindningar mellan fosfatgrupper, vilket resulterar i bildandet av adenosin difosfat (ADP) och därefter adenosin monofosfat (AMP).

triploid: Organism or cell treated by techniques to produce three sets of chromosomes per nucleus and, thereby, sterile individuals. Such sterilization permits species like grass carp to be released in nature without the danger of over-reproduction and possible harm to the ecology of an area.

ΤΡΙΠΛΟΕΙΔΗΣ: Οργανισμός ή κύτταρο που έχει υποστεί εργαστηριακή κατεργασία ώστε να παράγει τρία σύνολα χρωμοσωμάτων ανά πυρήνα και επομένως, στείρα άτομα. Η στειρότητα αυτή επιτρέπει να απελευθερώνονται στη φύση είδη όπως ο χορτοκυπρίνος χωρίς τον κίνδυνο υπερ- αναπαραγωγής που θα έβλαπτε την οικολογία μιάς περιοχής.

triploid: Genetisk term för en cell eller organism som har tre gånger så många kromosomer som det grundtal som är kännetecknande för arten, dvs. det antal som finns i könscellerna. Rubbningen kan uppträda i tumörcellen. Triploidi är en typ av polyploidi. Leder till sterilitet.

triploidy: A state in which each cell harbours three sets of homologous chromosomes. Triploidy can be experimentally induced in fish and bivalve molluscs in order to improve growth rate.

ΤΡΙΠΛΟΕΙΔΙΑ: Κατάσταση κατά την οποία κάθε κύτταρο φέρει τρεις ομάδες ομόλογων χρωμοσωμάτων (πρβλ. διπλοειδές, απλοειδές). Η τριπλοειδία επάγεται πειραματικά σε ψάρια και μαλάκια με σκοπό να αυξηθεί ο ρυθμός ανάπτυξης.

triploiditet: Ett tillstånd hos en cell som har tre uppsättningar av homologa kromosomer (jmf. diploid, haploid). Triploida tillstånd kan på experimentell väg induceras i fiskar och mollusker för att öka deras tillväxthastighet.

tropical: Situated in, used in, characteristic of, or related to the tropics.

ΤΡΟΠΙΚΟΣ (επίθετο): Ευρισκόμενος ή χρησιμοποιούμενος στην, ή σχετιζόμενος με την ή χαρακτηριστικός γιά την τροπική ζώνη.

tropisk: Något som befinner sig i, används i, karaktäriseras av eller har med tropikerna att göra.

tropic: (1) Either of two parallels of latitude 23⁰ 27 north and south of the equator, i.e. the Tropic of Cancer and the Tropic of Capricorn. (2) Tropics: the region bounded by these two latitudes, corresponding to the Torrid zone.

ΤΡΟΠΙΚΟΣ: (1) Ενας από τους δύο παραλλήλους σε γεωγραφικό πλάτος 23⁰ 27 Βόρεια και Νότια του Ισημερινού, δηλ. Τροπικός του Καρκίνου και Τροπικός του Αιγόκερω. (2) Η περιοχή μεταξύ των δύο αυτών παραλλήλων, που αντιστοιχεί στην διακεκαυμένη ζώνη.

tropisk: (1) Vändkrets, parallellcirkel på jordytan ca 23,4⁰ norr eller söder om ekvatorn. (2) Området mellan de båda vändkretsarna.

tsunami: Waves produced by sudden, large-scale motion of a portion of the ocean floor, as by volcanic eruption or earthquake.

ΤΣΟΥΝΑΜΙ (ΣΕΙΣΜΙΚΟ ΚΥΜΑ): Κύματα που παράγονται από ξαφνικές, μεγάλης κλίμακας κινήσεις ενός τμήματος του ωκεάνειου βυθού, όπως από ηφαιστειακή έκρηξη ή σεισμό.

tsunami: Våg som skapas vid plötsliga, storskaliga rörelser av havsbotten, vid t.ex. vulkanutbrott eller jordbävningar.

typhoon: A tropical cyclone originating in the western Pacific Ocean, particularly in the vicinity of the South China Sea or to the eastward of the Philippine Islands. Such a disturbance is called a Baguio in the Philippine Islands.

ΤΥΦΩΝΑΣ: Τροπικός κυκλώνας που δημιουργείται στον Δ. Ειρηνικό Ωκεανό, ειδικά κοντά στην Θάλασσα της Ν. Κίνας ή στα Ανατολικά των Φιλιππίνων. Στις Φιλιππίνες, ονομάζεται Baguio.

typhoon: Intensiv tropisk cyklon som uppträder i v. Stilla havet norr om ekvatorn. Vindhastigheten i en tyfon uppgår till minst 32,7 m/s (orkan).

turbulence: Motion of fluids in which local velocities and pressures fluctuate irregularly, in a non-laminar manner, as when a stream meets an obstacle, or air flows over an uneven surface. Such fluid motion is created by the agitation of liquids by currents, jetting action, winds or stirring forces (i.e., propellers). Often employed to describe the state or condition of being violently agitated or disturbed.

ΤΥΡΒΩΔΗΣ ΡΟΗ: Κίνηση των ρευστών κατά την οποία οι τοπικές ταχύτητες και πιέσεις αυξομειώνονται ακανόνιστα, όπως όταν ένα ρυάκι συναντά ένα εμπόδιο, ή όταν ο άνεμος πνέει πάνω από μιά ανώμαλη επιφάνεια (σε αντίθεση με την στρωτή ροή. Τυρβώδης ροή των ρευστών προκαλείται από την αναταραχή των υγρών από ρεύματα, πίδακες, ανέμους ή ανάδευση (π.χ. από έλικες).

turbulens: Kaotisk rörelse överlagrad medelströmningen i en vätska eller gas. Motsatsen är en laminär strömning; den vanligaste strömningen är turbulent. Turbulensen kännetecknas av oregelbundenhet i tid och rum samt stor virvelintensitet.

turbidity: Referring to the disturbance or reduction in light transmittance in water resulting from suspended, colloidal or dissolved matter or the presence of planktonic organisms.

ΘΟΛΟΤΗΤΑ: Διαταραχή ή ελάττωση της διείσδυσης του φωτός στο νερό που οφείλεται στην αιωρούμενη, κολλοειδή ή διαλελυμένη ύλη ή την παρουσία πλαγκτονικών οργανισμών. Πρβλ. Δίσκος Secchi.

turbiditet: Grumlighet hos en gas eller en vätska orsakad av ljusets spridning på små svävande partiklar som t.ex. plankton organismer.